Review

Those Who Feel the Fire Burning sleept je mee in een helse wereld

Morgan Knibbe heeft in zijn verbluffende debuut over een verdronken vluchteling lak aan het onderscheid tussen fictie en documentaire. Het ene indrukwekkende, onbevattelijke beeld volgt naadloos op het andere.

Those Who Feel the Fire Burn. Beeld IDFA
Those Who Feel the Fire Burn.Beeld IDFA

Een been, oplichtend in het donker van de zee. Dat is het laatste wat het hoofdpersonage van zijn lichaam ziet, in het hypnotiserende Those Who Feel the Fire Burning. 's Nachts raakt hij met andere vluchtelingen op drift, wanneer ze in een gammel bootje Europa proberen te bereiken. De man slaat overboord en zinkt naar de zeebodem. Vervolgens dwaalt hij als geest door de straten en sloppen van Zuid-Europa - het rafelige niemandsland dat hij levend had willen bereiken.

De hele film blijft binnen het blikveld van deze dode drenkeling; een verdienste van het dwars door muren en over daken kringelende camerawerk van Nederlander Morgan Knibbe, die met deze door hem gefotografeerde, geschreven en geregisseerde film een verbluffend debuut aflevert. Op de geluidsband klinken Perzisch gesproken, aanvankelijk verwarde verzuchtingen. 'God, wat heeft u met mij gedaan?' 'Wat heb ik fout gedaan?'

Vluchtelingen in Europa op onconventionele wijze belicht

Berend Jan Bockting sprak vorig jaar met Morgan Knibbe (25) over Those Who Feel the Fire Burning. Lees hier het interview (+) met de jonge Nederlandse regisseur terug.

Dat de man zich vrijelijk door ruimte en tijd beweegt, maar toch klem zit in deze tussenwereld, suggereert dat het hiernamaals inderdaad een rotstreek met hem heeft uitgehaald. Waarin verschilt zijn lot van dat van de illegalen die hij tijdens zijn zwerftocht tegenkomt, slapend op een stuk karton, opgepropt in viezige krotten?

Een wonderlijk concept is het, voor een documentaire over de hedendaagse bootvluchtelingenproblematiek. Maar Those Who Feel the Fire Burning, dat hoge ogen gooide op het IDFA van 2014, stelt zijn eigen wetten. Knibbe verwerkte de lotgevallen van echte migranten in zijn film, en heeft tegelijkertijd lak aan het onderscheid tussen documentaire en fictie; de toeschouwer moet bepalen wat geënsceneerd is en wat niet. Door het geestperspectief doet dat er ook niet toe. Het helpt te accepteren dat je met Those Who Feel the Fire Burning belandt in een helse en surreële wereld, die vaak nauwelijks te begrijpen valt.

Het ene indrukwekkende, onbevattelijke beeld volgt naadloos op het andere. Tientallen migranten, zwermend voor het hek van een vreemdelingenbureau. Op elkaar gepakte halfnaakte mannen, zich in een geïmproviseerde moskee overgevend aan zelfkastijding. Twee Marokkaanse junkies, in een bouwval spuitend in hun met zweren bezaaide armen. Een kakkerlak op een muur, die de camera krioelend naar de duisternis leidt.

Het ontneemt je als toeschouwer de adem, ook wanneer de realiteit onversneden tot de film doordringt. Knibbe was in 2013 op het Italiaanse eiland Lampedusa, toen daar voor de kust twee boten met migranten vergingen en meer dan 360 mensen omkwamen. Voor De Correspondent maakte hij een korte film over deze ramp, waarin hij vastlegde hoe de doodskisten met schipbreukelingen aan land worden gebracht. Die film vormt de kern van Those Who Feel the Fire Burning. Het verdriet van de overlevenden, de verslagenheid die zich ook van de aanwezige pers en politie meester maakt; door de extreem aandachtige cameravoering wordt alles tastbaar.

En zelfs dan vindt de pas 25-jarige Knibbe een moment van hallucinante schoonheid. De opgetakelde doodskisten, tegen een witte hemel zwevend door het niets: je kunt niet wegkijken, zo gruwelijk én mooi is het.

Dat kenmerkt de hele film. Those Who Feel the Fire Burning is confronterend, beklemmend en compromisloos, maar je zou hem direct opnieuw willen zien.

Those Who Feel the Fire Burning. Regie Morgan Knibbe. 74 min., in 8 zalen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden