Theatermakers klagen over sterrenregen

'Is hier iemand die van die sterren in de krant af wil?' Met die vraag begon het debat 'Sterrenstof' dat het Theaterfestival en de Kring van Nederlandse Theaterjournalisten hadden georganiseerd. Het ging daarbij over zin en onzin van sterren bij kunstrecensies; die in een oogopslag het oordeel van de krant weergeven over een toneel- of andere voorstelling.

Beeld TF

Theatermakers spuien al jaren kritiek op die sterren boven de ­recensies. Theatermaakster Emke Idema zei zaterdag grote moeite te hebben met het ­afdoen van ­producties waaraan zij een jaar heeft gewerkt met een ­rapportcijfer, zoals sterren vaak worden gezien.

In het publiek keerden de theatermaaksters ­Susanne Kennedy en Suzan ­Boogaerdt zich fel tegen de ­manier waarop kranten 'steeds ­vaker consumentgerichte kunstjournalistiek' bedrijven. 'Alles is tegenwoordig commercie, hapklaar, makkelijk verteerbaar. In de ­supermarkt ­liggen zelfs al wortelballetjes ­omdat een echte wortel kennelijk te ingewikkeld is geworden', ­aldus Boogaerdt.

De journalisten Chris Buur (De Volkskrant) en Herien Wensink (NRC Handelsblad) betoogden dat sterren juist een middel zijn om de lezers het artikel in te trekken. Buur: 'Sterren zijn een handig ­dingetje, niets meer of minder.' En ook driesterren-recensies zijn het waard gelezen te worden, klonk het vanuit de zaal, omdat die niet altijd bij een 'wel aardige' of ­'gemiddelde' voorstelling horen, maar vaak ook een optelsom zijn van plussen en minnen. Aan het einde van het debat stemden slechts een paar mensen stemden voor ­afschaffing van de sterren.

Theaterjournalist Simon van den Berg presenteerde een eigen onderzoek naar de hoeveelheid ­recensies van podiumkunst in de landelijke dagbladen in de afgelopen twee ­seizoenen. De Volkskrant bleek verreweg de meeste recensies plaatst (582 over twee jaar; en ook de strengste krant is (gemiddeld 3,29 ster). NRC Handelsblad publiceerde in dezelfde periode 374 recensies (gemiddeld 3,38 ster), Trouw 248 (3,36 ster) en De ­Telegraaf: 174 (3,45 ster). ­Opmerkelijk: 80 procent van de ­recensies krijgt drie of vier sterren. En: ­operarecensenten zijn het gulst; zij geven steevast 4 of 5 sterren.

Maar alles is betrekkelijk. Aan het eind van 'Sterrenstof' kreeg Susanne Kennedy de Prijs van de Kritiek. Ze was er blij mee, maar zei ook dat ze zelf nooit 5 sterren had gehad. Foutje. Haar voorstelling De ­Pelikaan kreeg in deze krant vijf sterren. Kennedy woont intussen in ­Berlijn, waar ze haar carrière wil vervolgen. Zonder sterren overigens, want daar doen Duitse kranten niet aan.

Foto van De Pelikaan, de voorstelling waar Susanne Kennedy vijf sterren voor kreeg. Beeld Jan Versweyveld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.