Theatermakers hebben de klucht herontdekt

De klucht is terug in het Nederlandse theater. De idee dat met het stoppen van John Lantings Theater van de Lach het gedaan zou zijn met de ongecompliceerde lach is achterhaald....

Een vrije producent biedt vermaak op maat, omdat het publiek daarop zit te wachten. Ellende genoeg, in de wereld en misschien ook wel thuis, en het avondje uit moet daar tegenwicht aan bieden. Daarom is het no nonsense cabaret zo ongekend populair, daarom staan er rijen voor de kassa's waar Tineke Schouten en straks André van Duin optreden. En daarom zoeken de vrije theaterproducenten naarstig naar vrolijk, ja zelfs kluchtig repertoire. De afgelopen twee weken zijn er drie kluchten en blijspelen in première gegaan die allemaal een lange speellijst hebben.

Waar vroeger, naast Lanting, vooral het amateurtoneel zorgde voor kluchten en blijspelen (met memorabele titels als Hoogheid, uw kameel staat voor en Opoe's laatste nummertje) zijn het nu de professionals die door het land toeren met hun voorstellingen vol klapdeuren, persoonsverwisselingen, poep- en pieshumor, seksuele toespelingen, vreemdgangers, en mannen in jurken.

Wallis Theaterproducties (het nieuwe bureau van Pim Wallis de Vries, de opvolger van Gislebert Thierens) heeft het beproefde Slippers (1965) van Alan Ayckbourn uit de kast getrokken. Ooit een megasucces in het Nederlandse theater (dankzij Guus Hermus, Mary Dresselhuijs en Jeroen Krabbé), nu niet meer dat een volkomen achterhaalde en tamelijk duffe komedie.

Ayckbourn heeft prachtige, bijtende stukken geschreven, maar Slippers is al bijna veertig jaar oud en dat is eraan af te zien. Jong meisje heeft verhouding met oudere man, wiens vrouw het allemaal doorheeft. Tussen hen in fladdert het vriendje van het jonge ding als een onnozele hals.

Eric Schneider regisseert in Slippers cracks als Peter Tuinman en Will van Kralingen die naar behoren een potje komediespelen ten beste geven. Maar hun vakmanschap kan niet verhullen hoe flutterig de moraal van het verhaal is, de nieuwe vertaling van Laurens Spoor (met modewoordjes als mega dit en super dat) ten spijt. Uit een oude koe valt geen dartel kalf te halen. Tenenkrommend is het acteren van Romijn Conen (Liever Verliefd) als de jongeman die voortdurend achter de feiten aanloopt. Hij maakt van zijn personage een soort Malle Appie, met aan alle kanten uitwaaierende ledematen en rare uitschieters in zijn stem.

Lang voordat Ayckbourn geboren was, schreef Georges Feydeau in Frankrijk de ene klucht na de andere. Eén daarvan, De Po (1910), wordt nu gespeeld door Theatergroep De Kale, met leuke acteurs als Vastert van Ardenne, Elsje de Wijn en een ware star-appearance van Gerrie van der Klei. En met Jérôme Reehuis als Jérôme Reehuis, inclusief die stem als een klok die tot ver in de stad (in dit geval Weesp) te horen moet zijn geweest. Over een fabrikant van porselein die zijn onbreekbare pispot aan het leger wil slijten. En over een overspelige echtgenote. En over een kind dat niet kan poepen. Punt.

De leukste voorstelling in tijden is De Tante van Charlie, de klucht der kluchten, geproduceerd door V en V Entertainment met de onnavolgbare Jon van Eerd in de hoofdrol. Engels tot op het bot, met al die persoonsverwisselingen, mannen in opzichtige jurken, o la la-ondeugd en standsverschillen.

De Tante van Charlie wordt tot in de kleinste bijrol voortreffelijk gespeeld, aan de vormgeving is zorg besteed, het heeft een aangenaam tempo en het doet waarvoor het is bedoeld: het brengt het publiek onbedaarlijk aan het lachen om bijna niets. Van Eerd is in dit genre een regelrechte ontdekking; hij combineert het vakmanschap van John Lanting met het komische naturel van André van Duin.

Leuk, heel erg leuk, en goed.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden