Nieuws Theaterfestival

Theatermaker Ben Chikha suggereert zichzelf in brand te willen steken in de Stadsschouwburg

‘In woorden zijn we goed, maar wat brengen ze teweeg?’ De Vlaamse theatermaker Chokri Ben Chikha heeft tijdens de Staat van het Theater, de traditionele openingsspeech van het Nederlands Theaterfestival in de Stadsschouwburg een gepassioneerde oproep tot actie gedaan: theatermakers zouden meer impact moeten hebben in de maatschappij.

Aan het slot van zijn speech in de Amsterdamse schouwburg, dreigde de Vlaamse theatermaker Chokri Ben Chikha zichzelf in brand te steken. Foto Anna van Kooij

Momenteel zijn podiumkunstenaars als de violisten die bleven doorspelen op de Titanic, zei hij – krachteloze franje. Theater moet ‘in het hart van de samenleving staan’, aldus Ben Chikha, en makers moeten zich afvragen: wat heb ik daar voor over? Ben Chikha suggereerde ver te willen gaan door te doen of hij zichzelf in brand ging steken.

Kunstenaars kunnen wat hem betreft leren van activisten: ‘die hebben meer invloed dan wij’. Ben Chikha noemde voorbeelden van artistieke ingrepen in de werkelijkheid van Greenpeace en Pussy Riot. ‘En dan is Pussy Riot nog niet eens een goeie band’, grapte hij. Dat moet beter kunnen, als kunstenaars het doen. ‘Maak oppositie met poëzie. Geen revolutie zonder dans.’ Theatermakers moeten Don Quichot, Robin Hood en Hamlet niet alleen spelen, ze moeten ze ook zijn. 

Verwarring

Steeds verder zweepte Ben Chikha zijn publiek op om over te gaan tot actie. Na de Tsjech Jan Palach te hebben geroemd, die zichzelf in 1969 in brand stak, een daad die het startsein werd voor de Praagse Lente, en de Tunesiër Mohammed Bouazizi, die met eenzelfde actie de Jasmijnrevolutie ontketende, dreigde Ben Chikha in hun voetsporen te treden. Aan de rand van het podium overgoot hij zichzelf met vloeistof en vroeg toeschouwers om een vuurtje.

Uit het publiek snelde meteen theatermaker Jan Joris Lamers toe om in te grijpen. ‘Nee’, riep die, ‘nee, dat ga je niet doen. Dit is niet leuk.’ Daarop verliet Ben Chikha het podium, de zaal in verwarring achterlatend. De organisatie van het festival liet achteraf weten dat het om een performance ging.

Na zijn optreden werd vijf minuten pauze ingelast om de gemoederen te bedaren, waarna enigszins ongemakkelijk werd overgegaan tot het uitreiken van de BNG Bank Theaterprijs voor jonge theatermakers. De prijs, een geldbedrag van 45.000 euro, ging naar regisseur Eline Arbo voor de voorstelling Het lijden van de jonge Werther bij Toneelschuurproducties. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.