Theater: Samenwerken met jongeren wordt beloond

In de theatersector bracht het Fonds 85 adviezen uit. Die blijken wisselvallig en niet consequent...

Met het opheffen van de subsidies voor De Theatercompagnie en Het Syndicaat heeft het Fonds voor de Podiumkunsten niet veel vrienden gemaakt. Beide gezelschappen hebben een trouw publiek en veel fans. De Theatercompagnie van Theu Boermans kreeg de afgelopen weken in een advertentiecampagne zelfs de steun van prominenten als Frits Bolkestein en Freek de Jonge. En Het Syndicaat van Danielle Wagenaar heeft zich succesvol toegelegd op het spelen van nieuw Nederlands repertoire voor de moeilijke groep jongeren van 16+.

Het Toneel Speelt
Oorspronkelijk Nederlands repertoire’, wil Het Toneel Speelt spelen, met het accent op gloednieuwe stukken. Het gezelschap werd opgericht in 1996. Volgens Ronald Klamer, artistiek leider, heeft ‘een samenleving die zoekende is toneel nodig dat tot de verbeelding spreekt en vergezichten biedt’.
Na moeilijke beginjaren met moeilijke stukken (Vondel) volgden grote successen, vooral met werk van Maria Goos. Cloaca was een ongekende hit in het Nederlands toneel in 2002, en ging zelfs overzee. Met het recente De Geschiedenis van de Familie Avenier van Goos had Het Toneel Speelt weer goud in handen. De Volkskrant schreef dit jaar over het vierluik: ‘Na de tamelijk verwarrende, overvolle en niet beklijvende delen 1 en 2 is Goos erin geslaagd de Aveniers veel meer tot leven te brengen.’
Het Toneel Speelt vroeg 1.000.000 euro, en krijgt 628.171. De kunstraad: ‘Belangrijke exponent van het conventionele kwaliteitstoneel.’

]]>

Wie de adviezen leest, ziet hoe tegenstrijdig de argumenten om al dan niet subsidie toe te kennen zijn. Het Syndicaat wordt een ‘dynamisch gezelschap’ genoemd, maar ook braaf. Over De Theatercompagnie wordt gezegd dat het gezelschap weliswaar wat sleets is geworden, maar dat Boermans nog steeds een groot regisseur is en zelfs de ‘toneelvader’ voor een generatie acteurs.

Het resultaat is hetzelfde: geen subsidie.

Wispelturig, willekeurig en niet consequent. Dat is wat opvalt bij de bestudering van de 85 adviezen die in de theatersector zijn uitgebracht. Roemruchte groepen uit het (soms verre) verleden als De Appel en Maatschappij Discordia – die beide met andere middelen overigens actief zijn gebleven – worden weer in genade aangenomen. Hippe groepjes van nu als Theater EA en AdHoc worden bedankt voor de bewezen diensten.

‘Meer voor minder’ – dat is het op zichzelf goede uitgangspunt van waaruit het Fonds heeft geopereerd. Dat Suver Nuver, Growing up in Public en De Wetten van Kepler na al die jaren moeten sneuvelen, er valt iets voor te zeggen – hoe treurig het voor de betreffende theatermakers zelf ook is. Er komt ook iets voor terug: met name in de sfeer van de mime, het object- en locatietheater is het Fonds royaal met subsidies. Nieuwe makers als Boukje Schweigman, Jakop Ahlbom en Lotte van den Berg profiteren daarvan.

Oudgedienden als Orkater, Carver, Dood Paard en Mugmetdegoudentand worden beloond vanwege hun hernieuwde artistieke elan. Samenwerken met jonge mensen (het liefst mimers of muziektheatermakers) loont kennelijk. Dat neigt naar een knieval voor iets wat nu modieus is, maar morgen weer passé kan zijn.

Het verdwijnen van De Theatercompagnie betekent ook dat een stad als Amsterdam slechts één toneelgroep overhoudt (Toneelgroep Amsterdam). In de meeste andere steden zijn dat er minstens twee. Dat is een culturele verarming van formaat. Een belangrijk theatermaker als Boermans dreigt nu tussen wal en schip te vallen, en wordt om te kunnen werken van loket naar loket gestuurd.

Dat de nu afgewezen groepen alsnog subsidie kunnen aanvragen per project of voor kortere duur, markeert alleen maar hoeveel bureaucratischer het subsidiestelsel geworden is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden