Theater dat soms letterlijk in het water valt

Vroeger keken de vissers er uit over het water, nu is Zeeland de ideale plek voor locatietheater. 'Wie weet gaan de mensen later kijken in een reguliere schouwburg.'

Maar niets daarvan. In Arnemuiden wordt De Eend Variaties van David Mamet keurig en zonder interventies gespeeld. Alleen de paarden aan de overkant van het water hollen in draf voorbij als het publiek na afloop de spelers op een groots applaus trakteert.

De Eend Variaties - een van de vier grote producties die dit jaar worden uitgebracht door het Zeeland Nazomer Festival (ZNF) - wordt gespeeld in een authentiek praathuisje zoals er in Zeeland vele zijn. Vroeger keken daar de mannen uit over het water en spraken met elkaar over de vissers op zee, het leven thuis en de vergankelijkheid van alles. Nu spelen de acteurs Bert André en Bram Kwekkeboom er Mamets tekst over eenden, de lucht, de aarde en uiteindelijk over het grote niets. Praten om de tijd te doden, totdat de dood er alsnog op volgt.

Zo'n praathuisje (in het Vlaams ook wel klapkot genaamd) blijkt de ideale locatie voor dit toneelstuk uit 1976 dat zijn waarde nog steeds heeft behouden. Het ZNF blinkt al enige jaren uit in het produceren van theater op locatie waarbij de provincie niet alleen het decor is maar ook de inspiratiebron. Bij de opening maandag in Middelburg had staatssecretaris Van der Laan al lovende woorden over deze opzet gesproken en zij sprak daarbij de wens uit dat het ZNF een positieve uitstraling zal hebben op de rest van de regio.

'Daarmee bedoelt zij waarschijnlijk dat zij hoopt dat mensen die anders nooit naar theater gaan, dat nu wel zullen doen', zegt Ruud van Meijel, directeur van het Zeeland Nazomer Festival: 'Wij brengen het theater als het ware naar de mensen toe en wie weet gaan ze dan later ook eens kijken in een reguliere schouwburg.' Van Meijel heeft samen met artistiek leider Alex Mallems ook dit jaar uitzonderlijke plekken gevonden om het Zeeuwse publiek (60 procent) en de rest van theaterminnend Nederland en Vlaanderen (40 procent) met eigenzinnig locatietheater in aanraking te brengen. Dit jaar wordt behalve in de praathuisjes van Arnemuiden, Paal en Bruinisse gespeeld op een geruimd kerkhof in IJzendijke, het strand tussen Domburg en Westkappelle en in het bos bij Goes.

Van de nazomerse verstilling en stilering die Mamet en regisseur Han Kerckhoffs in Arnemuiden aan 135 bezoekers bieden, naar vierduizend opgetogen Zeeuwen die op het Abdijplein in Middelburg genieten van popgroep Bl is een grote cultuurshock. Bl))s vanzelfsprekend de grote trekker van het muziekprogramma dat het ZNF twee weken lang in Middelburg presenteert. Als de groep het podium betreedt, moet het gejoel tot ver in St. Jan ten Heeren te horen zijn.

Misschien wel de mooiste locatie die het ZNF zich dit jaar kon wensen is de Westkappelse Zeedijk tussen Domburg en Westkappelle, waar de nieuwe opera Sweetheart Come van componiste Mariecke van der Linden wordt gespeeld. Het libretto is gebaseerd op The Rhyme of the Ancient Mariner van Samuel Coleridge - een verhaal dat zich afspeelt op een schip dat speelbal wordt van de natuur. In Zeeland wordt de opera gespeeld op een nagebouwd schip waarop ook de publiekstribune is geplaatst. Per avond kijken daar vierhonderd man naar de Noordzee, die hier een imposant decor vormt.

Sweetheart Come viel op de opening echter ook letterlijk in het water. De voorstelling moest voortijdig worden afgebroken nadat overvloedige regenval en storm het publiek teisterden en ook de modieuze outfit van Medy van der Laan hadden verramponeerd. Inmiddels schijnt gelukkig de zon weer over de Westkappelse Zeedijk. Locatiemanager Tom van de Loo: 'Eindelijk is de zee rustig geworden. Wij hebben deze productie ook tijdens de repetities echt wat je noemt op de elementen moeten veroveren.'

's Avonds spelen en zingen drie zangers, een acteur en zes muzikanten op het strand bij Westkappele de sterren van de hemel. Overdag laat een jongetje er zijn vlieger op, graaft een hond een kuil en snauwt een Duitse toerist zijn vrouw en kinderen af.

Zeeland Nazomer Festival. Met o.a De Eend Variaties en Sweetheart Come. t/m 12 september op diverse locaties. www.nazomerfestival.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden