The Windmill wordt horror voor internationale publiek

Nederlandse Horrorfilm

Het produceren van horrorfilms in Nederland is lastig, want geldschieters tonen weinig interesse. De makers van The Windmill mikken daarom nadrukkelijk op de internationale markt.

Beeld uit het storyboard van de horrorthriller The Windmill van Nick Jongerius. De opnamen zijn vandaag begonnen. Beeld Gijs van der Lelij

Zo'n honderd Nederlandse molens bezocht filmmaker Nick Jongerius (39) eer hij het exemplaar vond dat voldeed aan de vereisten van zijn aankomende Engelstalige horrorthriller The Windmill, waarin een groepje internationale toeristen in de Hollandse polder ten prooi valt aan een duivelse molenaar, bewapend met zeis en spijkerklompen.

De keus viel op de Zaandplatte, een met riet bedekte beltmolen, geïsoleerd gelegen in het Drentse Ruinen. Jongerius: 'Aan een bosrand. Heel gek voor een molen, maar hij is verplaatst toen hij op de monumentenlijst kwam te staan. Een molen heeft er niets aan om in het bos te zitten.'

Perfect voor de film die Jongerius voor ogen staat, uiteraard. Volgende week beginnen de opnamen in Ruinen, deze week is de productie neergestreken in een Amsterdamse filmstudio, waar het interieur van een schuur is nagebouwd - overal herfstblaadjes op de grond, in het decor is een boom door de wand van de schuur gestort - en waar de toeristen zich beraden op een volgende stap, nadat de eerste uit de groep het loodje heeft gelegd. Actrice Charlotte Beaumont wordt in close-up gefilmd; de angst is van haar bleke gezicht te scheppen.

Jongerius, die zich wegwijs maakte in het horrorgenre als producent van Erwin van den Eshofs Dood eind (2006) en Richard Raaphorsts Frankenstein's Army (2013), gaat met The Windmill vol voor een internationaal publiek. 'Na Dood eind zei ik: als ik nog zoiets doe, moet het Engelstalig zijn. Het is een veel bredere markt. De dvd-verkoop is ingestort, je moet iets.'

Hollen of stilstaan

Dat is geen eenvoudige opgave. In Nederland was het jarenlang hollen of stilstaan met de productie van horrorfilms met speelfilmlengte. In de jaren tachtig bestond het genre bij de gratie van Dick Maas (De lift, Amsterdamned), in de jaren negentig volgden Intensive Care en De Johnsons. Gouden jaar 2006 leek alles te veranderen. Dood eind en Sl8n8 haalden de bioscopen, op dvd verschenen de ultralowbudgetfilms Horizonica, Complexx en Woensdag.

Producent en 'Mister Horror' Jan Doense: 'Nu gaat het gebeuren, dacht ik destijds, maar dat was niet zo. Ik heb het in dit genre vaker gemerkt: als het niet aanslaat, als de investeerders niet voldoende verdienen, houdt het meteen weer op. Roeien we gewoon weer tegen de stroom in. Er lopen in dit land veel mensen met mooie ideeën, maar onbekend maakt onbemind: fondsen en andere instanties met geld reageren doorgaans gereserveerd.'

De makers van The Windmill kozen hun eigen pad op weg naar financiering van hun film, ver verwijderd van de reguliere Filmfondsroute. Met een als stripboek vormgegeven lookbook, conceptposter (ondertitel: 'Dutch delights drenched in blood') en een kort teaserfilmpje, waarin twee kampeerders met oog voor bloederig detail aan de zeis van de molenaar worden geregen, werd twee jaar geleden internationale interesse gepeild.

Producent Daniel Koefoed hanteert het businessmodel dat op vele internationale, onafhankelijke filmproducties wordt toegepast. Eerst onderzoeken of er interesse is in de potentie van je idee, met een teaser bijvoorbeeld, vervolgens het scenario uitwerken en aan de slag met een internationale sales- agent. Die verkoopt de vertoningsrechten voor bioscoop, streaming, dvd of tv aan geïnteresseerde distributeurs uit diverse landen, waaruit een groot deel van het productiebudget wordt samengesteld. Koefoed: 'We noemen dit nog wel low budget, qua mogelijkheden is het passen en meten, maar je betaalt alles en iedereen op een normale manier.'

The Windmill. Beeld Gijs van der Lelij

Rechttoe rechtaan hak- en zaagwerk

Het vertrouwen in het sterk tot de verbeelding sprekende uitgangspunt is groot, weten de makers. 'Tijdens de productie van Frankenstein's Army merkte ik weer hoe buitenlanders kijken naar ons land', zegt regisseur Jongerius. 'Sales agents lopen warm voor duidelijke, heldere concepten. Verder zocht ik het gewoon dicht bij huis. Ik heb mijn hele leven een grote fascinatie voor molens. Het zijn gewoon heel enge dingen. Klassieke werktuigen, die zijn belangrijk in horror. Een sleutel om mensen op een creatieve manier om het leven te brengen.'

Maar het wordt meer dan rechttoe rechtaan hak- en zaagwerk, belooft Jongerius. Hij laat zich inspireren door een film als Evil Dead 2, maar ook het werk van Guillermo del Toro, Tim Burton en de sprookjes van de gebroeders Grimm. 'Het is een verhaal over zondaars en boetedoening. Op een goede manier heel komisch, ook. Ik heb de beschikking over een aantal Engelse acteurs die zo'n laag heel precies kunnen toevoegen - niet zo in your face, zoals je vaak in dit genre ziet.'

Export

Belangrijk is de aanwezigheid van de Britse acteur Noah Taylor, onder meer te zien in de zomerblockbuster van vorig jaar, Edge of Tomorrow. 'Hij heeft ook met Terrence Malick gewerkt bijvoorbeeld. Het idee om van de molen een soort levend organisme te maken, en ook het bos te laten ademen en bewegen, triggerde hem heel erg.'

Tegelijk, zo hopen de makers, ontpopt The Windmill zich als visitekaartje voor het Nederlandse landschap. 'Spooky natuur', noemt producent Koefoed het. Naast de molen te Ruinen zijn de filmlocaties in Beneden-Leeuwen en Varik, gelegen aan de Waal, 'mooie plekken met gekke meertjes' die volgend jaar niet alleen horrorliefhebbers van over de hele wereld, maar wellicht ook Nederlandse natuurliefhebbers naar de zalen trekken. Koefoed: 'Het lijkt me mooi als het Nederlandse publiek straks zegt: jeetje, is dit in Nederland gedraaid? Are you serious?'

Of er sprake is van een trend - de Nederlandse horrorfilm als exportproduct - wordt door Doense betwijfeld, al doet Nederlandse horror het in de export vaak beter dan in Nederland zelf, getuige de verkoop van Dood eind en Sl8n8. Zelf werkt hij met zijn productiebedrijf House of Netherhorror momenteel aan de financiering van Amsterdam Gothic en In het duister, respectievelijk horrorfilms in het Engels en het Nederlands, met de notie dat in die laatste ook Fries wordt gesproken. Dus een trend? 'We doen maar wat', zegt hij. 'Als je in Nederland binnen dit genre iets van de grond wilt krijgen, grijp je sowieso alle middelen aan.'

De toest van Jan Doense

Een moordzuchtige molenaar met spijkers aan zijn klompen, goed filmconcept? Horrorexpert Jan Doense: 'In 1996 heb ik via mijn label Cult Classics een videoband met korte Nederlandse horrorfilms uitgebracht, The Nether-Horror Collection. Google maar: de hoes heeft ook zo'n klomp met spijkers. Maar ik begrijp dat wel, hoor. Een moordenaar heeft natuurlijk klompen. En als het een psychopathische maniak betreft, kan ik mij voorstellen dat hij alles aanwendt om zijn werk uit te voeren. Goed idee. Ik ben heel benieuwd.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.