The Theoretical Minimum

Oude meester geeft compromisloos college natuurkunde voor leken

Martijn van Calmthout

De befaamde theoretisch fysicus Leonard Susskind, inmiddels ook alweer 70, geeft op de Stanford universiteit graag colleges natuurkunde aan buitenstaanders. Doorgaans academisch opgeleid, maar door het leven in niet-academische carrières gestuwd en op den duur toch nieuwsgierig naar echte wetenschap. In The Theoretical Minimum is die echte wetenschap echte natuurkunde. Compromisloos gaat Susskind, onzichtbaar bijgestaan door tegenlezer en leek Hrabovsky, aan de slag zoals theoretici dat doen: met strak redeneren en formules.

Hij begint letterlijk aan de basis, met een systeem zonder vrijheidsgraden: een munt die op een tafel is vastgelijmd. Daar lijkt niets aan te beleven, maar wel voor een theoreticus, die beseft dat ook een systeem waarin nooit iets verandert formeel beschreven kan worden. Als dat eenmaal bij de lezer is aangekomen, gaat hij los. Al snel niet meer met het gereedschap van de middelbare school, maar zoals theoretici het doen: met differentialen en integralen, de Lagrangiaan, het principe van minimale actie. Uitzonderlijk helder zijn de hoofdstukken waarin Susskind demonstreert hoe symmetrieën in een theorie leiden naar behoudswetten. Daarmee bereikt hij zo ongeveer de kern van het moderne theoretische denken in de natuurkunde.

Bij een zo doelgericht en praktisch boek is er maar één criterium om het op te beoordelen: werkt het? Het antwoord is ja, mits de lezer bereid is op een harde houten stoel onder een kaal peertje geconcentreerd door te studeren, te peinzen en zelf sommen te maken. In dat geval is er waarschijnlijk geen beter boek om echt natuurkunde te begrijpen.

Zomaar een beetje doorlezen heeft daarentegen geen enkele zin. Maar natuurkunde voor watjes is er natuurlijk al genoeg. Vijf sterren dus. Of één.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden