'The Royal' maakt van Toergenjev platvloerse klucht

THEATER..

Als het aan de acteur ligt die de dokter speelt, dan hebben we hier te maken met een dijenkletser. Al zijn opkomsten gaan vergezeld van een olijke blik, telkens vertelt hij een grap en zelfs met de flauwste scoort hij een lach. En hij is de enige niet. Ook de Duitse leraar die is verdwaald in dit Russische landhuis, heeft de lachers op zijn hand.

Hoe deze Engelsen het voor elkaar krijgen weet ik niet, maar A month in the country, de sfeervolle, wat melancholieke tragikomedie van Toergenjev wordt hier gespeeld als een platvloerse klucht. De eerste zinnen, alleen bedoeld om een landerige sfeer aan te duiden, klinken als one-liners. Zo hebben we dit stuk nog nooit horen inzetten.

Alles draait hier om Natalja, een mooie, wat verveelde dame die met de verkeerde man is getrouwd en zich koestert in de avances van een altijd aanwezige aanbidder ('you're so permanent!'). Ze wordt hopeloos verliefd op de jonge leraar van haar zoon, en jaloers op haar pleegdochter die haar hart aan dezelfde jongen heeft verpand.

Toergenjev was een voorloper van Tsjechov en zijn stuk heeft dezelfde ongrijpbare sfeer. Onbeheersbare hartstochten sturen uiteindelijk alles in het honderd, subtiel voorvoelen we de dramatische afloop. Maar subtiliteit is niets voor deze Britse acteurs. De aanbidder staart onafgebroken naar zijn aanbedene, ergernis wordt getoond door amechtig de rug van een hand tegen het voorhoofd te slaan en de Duitser klikt waar hij maar kan de hakken tegen elkaar.

Vooral in het begin lijkt het op een declamatiewedstrijd, elke komma wordt gearticuleerd, elke speler zet een keel op, elke zin krijgt de nadruk alsof het de laatste is van een mop. Merkwaardig is het wel, deze ouderwetse, nadrukkelijke speelstijl die je bijna nergens meer ziet. Maar van de tragiek aan het slot komt niets terecht, die omslag kan geen van de acteurs bij deze lollige aanpak nog maken.

The Royal Shakespeare Company? Het Theater van de Lach revisited. Wie na het zien van deze voorstelling vindt dat het peil van 'The Royal' wel erg is gezakt, dient wel te bedenken dat het prestigieuze Engelse gezelschap zijn grote sterren liever niet op tournee stuurt. Hier kijken we naar aanzienlijk mindere goden.

Sara Stewart die van Natalja een bestudeerd takkenwijf maakt, is vanavond nog te zien als Helena in Troilus en Cressida. En de clowneske dokter, LLoyd Hutchinson, speelt daarin de villeine plaaggeest Thersites. Misschien dat dit komediantenwerk beter past bij een tekst van landgenoot Shakespeare. Maar ik houd mijn hart vast.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden