Recensie The Report

The Report is een van de beste én meest waarheidsgetrouwe politieke thrillers van de laatste tijd ★★★★☆

Het zijn de politieke mechanismen, uitgelicht door een scherp scenario en sterk acteerwerk, die The Report zo boeiend en beklemmend maken.

Adam Driver in The Report. Beeld filmbeeld

The Report

Drama

★★★★☆

Regie Scott Z. Burns

Met Adam Driver, Annette Bening, Jon Hamm.

118 min., in 23 zalen.

Waterboarding. Opsluiting in een doodskist. Slaapdeprivatie door keiharde muziek. Het zijn een paar van de nieuwe marteltechnieken die de CIA na de aanslagen van 11 september 2001 begint te gebruiken in de jacht op terroristen. De Amerikaanse inlichtingendienst spreekt daarbij liever niet over martelen. Officieel gaat het om ‘aangescherpte verhoormethoden’.

Als de eerste signalen naar buiten komen dat er iets grondig mis is in de geheime gevangenissen van de CIA, geeft het Amerikaanse Congres opdracht tot een onderzoek. Daniel Jones, medewerker van de Democratische senator Dianne Feinstein, is de man die het onderzoek moet leiden. Hij zal er zeven jaar mee bezig zijn – jaren die hij voor een groot deel doorbrengt in een kille bunker zonder ramen, waar hij toegang krijgt tot miljoenen pagina’s aan CIA-materiaal.

Niet dat de CIA zo gul meewerkt. De dienst ligt dwars, op alle mogelijke manieren. Wanneer Jones’ martelverslag eindelijk af is – bijna 7.000 pagina’s telt het – houdt de top van de CIA publicatie tegen. Een lange politieke strijd volgt.

Het is niet eenvoudig om een spannende film te maken van jarenlang speurwerk in een kelder en gecompliceerd politiek gekonkel, maar het is regisseur en scenarioschrijver Scott Z. Burns gelukt. The Report is een van de beste én meest waarheidsgetrouwe politieke thrillers van de laatste tijd: genuanceerd en toch fel, secuur en toch meeslepend. Geen moment wordt het saai, dat monnikenwerk van Jones (stoïcijns gespeeld door Adam Driver), die zich simpelweg niet laat afschepen. Daarvoor zijn zijn bevindingen te schokkend.

De CIA wist dat de gruwelijke martelverhoren geen bruikbare informatie opleverden, maar loog daarover, onder meer tegen de presidenten Bush en Obama. Meer dan honderd terreurverdachten werden gemarteld. Niet iedereen overleefde dat. Zeker een kwart van de gevangenen bleek onschuldig.

Burns, die onder meer het scenario schreef van Steven Soderberghs witwasdrama The Laundromat (nu te zien op Netflix), maakt helder duidelijk hoe de Amerikaanse democratie werkt. Wanneer Jones weer eens een onthulling komt melden bij senator Feinstein (Annette Bening), denkt die onmiddellijk aan haar eigen politieke belang. En dan is Feinstein nog zo standvastig als politici maar kunnen zijn; zonder haar verbetenheid was er van Jones’ rapport helemaal niets naar buiten gekomen.

Het zijn de politieke mechanismen, uitgelicht door een scherp scenario en sterk acteerwerk, die The Report zo boeiend en beklemmend maken. Burns laat daarbij zien dat de democratie, hoe moeizaam ook, haar werk kan doen. Een hoopvolle boodschap in een verder duistere film. Hoeveel mensen als Daniel Jones zouden er in Washington rondlopen? Zonder zijn prestaties te romantiseren, maakt The Report duidelijk dat zijn opofferingen enorm zijn. Bij de CIA betaalde niemand de tol. Voor de misstanden die Jones aan het licht bracht, is geen enkele medewerker bestraft.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden