The Persuasions zingen Zappa: doowop en amen!

Fans zijn per definitie schrokops, maar zelfs de gulzigste Zappa-liefhebber moet na het afgelopen Holland Festival een gevoel van verzadiging hebben geregistreerd....

Maar er helpt geen moederlief aan: er is een nieuwe cd met Zappa-repertoire, die toch weer te mooi is om aan voorbij te gaan. Ditmaal geen eerbetoon door Zappalogen met gitaarbrevet en jazzvergunning, Frankly A Cappella komt uit een andere hoek - die van The Persuasions, een van de eerbiedwaardigste zwarte zanggroepen in Amerika.

Beroemd zijn The Persuasions nooit geworden. Je kunt zelfs stellen dat de sinds 1965 vrijwel ongewijzigd gebleven bezetting een van de goed bewaarde geheimen van de Amerikaanse muziek is. Denk aan de gospel van Sam Cooke en The Soul Stirrers, voeg er onnavolgbare harmonieën en een opmerkelijk ruimdenkend repertoire aan toe, en je hebt een idee van wat The Persuasions bijzonder maakt.

De a capella zingende groep is niet alleen thuis in r & b en soul, maar vertolkt met evenveel gemak jazz-standards, rock 'n' roll en pop - alles met dezelfde hartstocht. Ook voor Zappa was al vroeg plaats in het repertoire, maar dat leek vooral een teken van erkentelijkheid: in 1970 bracht de nog onbekende formatie zijn eerste plaat uit op Zappa's label Straight.

Dat de liefde toch dieper zit, blijkt op Frankly A Cappella, waarop in weerwil van de titel ook trombonist Bruce Fowler en gitarist Mike Keneally te horen zijn. De inmiddels aardig op jaren rakende kernbezetting van lead-zanger Jerry Lawson, tenor Sweet Joe Russell, bariton Jayotis Washington en bas Jimmy Hayes verandert vijftien welgekozen Zappa-stukken in echte Persuasions-muziek: ruig en hemels tegelijk, met kelderdiepe bassen, gracieuze falsetto's en warm gloeiende harmonieën.

In het smeuïge Anyway the Wind Blows en Love of My Life blijven The Persuasions nog binnen de kaders van de r & b, net als doowop-liefhebber Zappa dat begin jaren zestig deed. Complexere stukken als Hotplate Heaven At The Green Hotel en You Are What You Is krijgen niet minder solide vertolkingen, met lenig verspringende zanglijnen waarin je steeds de originele gitaarpartijen en blazersarrangementen denkt terug te horen.

The Persuasions wekken niet de indruk dat ze graag een loopje nemen met de Heer - zie hun recente gospel-cd Sunday Morning Soul. Toch steekt hun interpretatie van The Meek Shall Inherit Nothing het voorbeeld naar de kroon. Dit spotlied over kerk en kapitaal ('Moses, Aaron and Abraham/ They're all a waste of time/ It's your ass that's on the line') verandert in een mini-hoorspel, compleet met keelschrapende voorganger en een amen roepend koor. Prachtig.

Max Teawhistle: Caravan. ISCD 2002. Bestellen: 0227-511351.

De twee hebben elkaar voor zover bekend nooit ontmoet, maar het kost niet veel moeite je Frank Zappa voor te stellen als fan van Max Teeuwisse, de onvermoeibare 'diversionist' en 'toekomstig bekend Nederlander', die tv-kijkers kennen van de vele STER-spotjes waarin hij optreedt als besnord feestnummer of gezellige landgenoot.

Teeuwisse is uitbater van Nederlands rommeligste jazzpodium (Bij Max in 'Maxico' oftewel Den Oever) en onder het pseudoniem Max Teawhistle timmert hij aan de weg als amateur jazz-zanger en trombonist. Zijn gebrek aan techniek compenseert Teawhistle met een originele gimmick: klassieke jazzstukken voorziet hij van Snip & Snap-achtige teksten die zo flauw en absurd zijn dat je er ongewild toch om lacht.

In die laatste rol is Teawhistle in volle glorie te horen op deze cd, waarin de niet geheel toonvaste zang een professioneel duwtje in de rug krijgt van het ensemble van pianist/arrangeur Jean Louis van Dam. 'Wat ben je eigenlijk toch een rare ouwehoer/ je lijkt sprekend je broer/ je zus is nog achterlijker dan je aangetrouwde moer. Een leuke familie', improviseert de zingende fluitketel in Bittersweet. Caravan ('fijn, we gaan dit jaar niet met de trein'), Makin' Whopee, I Hear Music ('muzak, muzak, ordinair muzak') en nog elf andere stukken ondergaan hetzelfde lot.

Eind jaren zestig maakte Zappa een plaat met Wild Man Fischer, een onaangepast genie dat op straat 'toekomstige' tophits zong die niemand wilde horen. Met het natuurtalent Teawhistle had Zappa vast ook raad geweten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden