Review

The Nation is veel meer dan een nagespeeld tv-script

The Nation is een imposant en spannend drieluik met heerlijke intriges en is meer dan het naspelen van een tv-script. De acteurs draaien overuren: Mark Rietman is briljant als politieman en bouwmagnaat.

De acteurs van Het Nationale Theater draaien overuren, in allerlei dubbelrollen en uit de hand lopende situaties Beeld Sanne Peper

De boel een beetje ophitsen. De werkelijkheid naar de hand zetten, uitvergroten. De zaken behoorlijk aandikken. Van de dagelijkse werkelijkheid gedramatiseerde fictie maken. Misschien is dat wel wat de theatermaker van nu moet doen als hij actueel, politiek en maatschappelijk geëngageerd theater wil maken. Bovendien moet hij erop letten dat de voorstelling goed in de vorm zit, tempo heeft en als het kan een beetje humor en satire bevat. In elk geval geen geheven vinger of een vormingstoneeltoontje.

Dat is wat Eric de Vroedt met zijn nieuwe productie The Nation bij Het Nationale Theater voor ogen moet hebben gestaan. Hij kreeg bijval van het Holland Festival, dat deze theatermarathon mee produceerde. Deze week gingen daar de eerste drie delen in première, in het najaar volgen de delen vier tot en met zes.

Holland Festival: The Nation 1-3 (****), theater.
Door Het Nationale Theater, tekst, regie en concept Eric de Vroedt.
5/6, Muziekgebouw aan 't IJ. Daar t/m 8/6.

Leven en welzijn in de Haagse Schilderswijk is de inspiratiebron voor The Nation. Daar zijn De Vroedt en zijn team gaan rondstruinen op zoek naar verhalen en omstandigheden. Probleemwijk in een stad met veel gezichten: van roomblank en welgestelde chic tot multicultureel en armlastig. Bovendien is Den Haag een stad vol politici, sjoemelaars, fraudeurs, pedofielen, geradicaliseerde jongeren en populisten. Zij komen allemaal voor in dit imposant vormgegeven drieluik waarmee De Vroedt bij het Haagse theater dat hij volgend jaar gaat leiden alvast een duidelijk visitekaartje afgeeft.

In Deel een van The Nation wordt het dramatische uitgangspunt meteen klip en klaar uit de doeken gedaan: de 11-jarige Ismaël verdwijnt zomaar in het niets nadat hij door een politieman hardhandig is terechtgewezen. Vandaar uit ontrolt zich een kluwen aan gebeurtenissen die het publiek zes afleveringen lang in de greep moet houden.

De Vroedt gooit meteen de nodige nevenintriges in de piste van dit Haagse circus. Zo is er gedoe over de opening van de eerste halal-wijnbar in de wijk waar vrijgevochten moslima's elkaar kunnen ontmoeten. Ook de plannen voor de bouw van Safe City (een nieuwe wijk waarin 'safety first' het motto is) zit vol politiek gekonkel.

Deel twee is geheel gesitueerd in de BNN-talkshow Kuypers (een soort Jinek) en mondt uit in een grotendeels grappige parodie op de hijgerige tv-wereld en zijn ijdele presentatoren. De hoofdpersonages zitten dan aan tafel en vliegen elkaar naar de strot. Aan het eind van de show komt de doodenge Damir de studio in: hij is de halfbroer van de vermiste jongen en tevens een geradicaliseerde salafist. Heeft hij zijn broertje ontvoerd? Of is dat toch de pedoseksuele politicus? Of de politieman zelf?

Pas in Deel drie komen we iets meer te weten over de persoonlijke achtergrond van de diverse protagonisten. Vooral over de biologische, de stief- en de pleegmoeder van Ismaël en Damir (ja, zo ingewikkeld is het soms ook), over de politicus en zijn vriendje, over de bouwmaffia. In dit deel worden de scènes in flarden door elkaar heen gespeeld en zit nogal wat ruis. De therapeutische sessies bijvoorbeeld lijken volkomen overbodig als er al zo veel wordt uitgelegd.

The Nation wordt wel Netflix-theater genoemd, als verwijzing naar allerlei tv-series, maar doet zichzelf daarmee te kort. Het is wel degelijk veel meer dan het naspelen van een tv-script, omdat er behoorlijk veel theatrale middelen worden ingezet, zoals verkleedpartijen, opzichtige pruiken, videobeelden van vloggers en publieksparticipatie. Wel is het nogal overvol en doordesemd met allerlei complottheorieën. Het lijkt soms alsof De Vroedt alle tien delen van zijn destijds roemruchte theaterserie Mightysociety (ook over het hier en nu) in drie delen The Nation heeft willen stoppen.

De acteurs van Het Nationale Theater draaien intussen overuren, in allerlei dubbelrollen en uit de hand lopende situaties. Briljant is vooral Mark Rietman die van de politieman een eng Koot & Bie-type maakt en vervolgens een proleet van een bouwmagnaat speelt. Ook Hein van der Heijden (homoseksueel politicus) en Antoinette Jelgersma (pleegmoeder) zijn erg goed. Vanja Rukavina als de ontspoorde salafist speelt overtuigend, hoewel hij zijn woede misschien iets meer moet doseren.

The Nation is grotendeels spannend theater, en door de satire en het groteske heen schemert steeds de suspense: waar is Ismaël gebleven? Het jongetje komt aan het eind zelf ook nog even op om ons mee te delen dat er vanaf oktober nog van alles te gebeuren staat in Den Haag en omstreken, en dus in het theater.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden