The Martian: de spanning zit in het hoe, niet het waarom

Hoewel The Martian nooit echt beklemmend wordt, kan Damon, altijd eerste keus als filmstudio's een hoogbegaafde doch gewone held zoeken, zijn aangeboren jongensachtige charme kwijt in de rol in een film die vol zit met inventieve verwikkelingen en slimme wetenschappelijke terzijdes.

The Martian 3D Beeld Aidan Monaghan

Er wordt geen tijd verspild in The Martian. We zijn nog geen minuut op Mars of daar steekt de allesvernietigende storm op die het astronautenteam dwingt tot plotse evacuatie. Op één man na dan: Mark Watney (Matt Damon) ligt voor dood, half onder het rode stof. En zodra Houston eindelijk doorheeft dat de achterblijver nog leeft ('Surprise!', grapt/wanhoopt hij in zijn videologboek), is Watney allang doordrongen van de gruwelijke werkelijkheid. Gerekend naar de beschikbare zuurstof- en voedselvoorraad zal hij sterven ver voordat een volgende bemande vlucht ook maar in de buurt is.

Gelukkig beschikt de astronaut in ruime mate over die Amerikaanse can do-mentaliteit. En hij is botanicus. 'I'm gonna have to science the shit out of this', belooft hij zichzelf, om vervolgens een moestuin te kweken met behulp van raketbrandstof, condens, fecaliën en wat aardappels.

The Martian telt 549 solitair doorgebrachte Sols, oftewel Marsdagen, en is een getrouwe verfilming van de bestseller van Andy Weir. Diens zo veel mogelijk op reële wetenschap gebaseerde sf-thriller vereist één geloofssprong: vanwege de ijle lucht kán het helemaal niet hard waaien op Mars.

Regisseur Ridley Scott, vader van twee ongeëvenaarde sf-klassiekers, Alien en Blade Runner, worstelde in 2012 nog met zijn vooralsnog wat al te enigmatische sf-franchise Prometheus, dat zich in hetzelfde universum afspeelt als de Alien-cyclus. Met die films vergeleken is The Martian meer een formulethriller: voorzien van heldere premisse (ontsnappen van Mars) en een - zeker voor Scott - opmerkelijk rotsvast geloof in de mens en de heilzaamheid van het ruimtereizen.

Matt Damon Beeld anp

De 77-jarige Brit weet er raad mee: zijn praktische doe-het-zelfruimteavontuur wordt nooit echt beklemmend, maar zit vol inventieve verwikkelingen en slim ingepaste wetenschappelijke terzijdes. Bonafide Hollywoodvermaak, maar intelligent gemaakt.

Hoofdrolspeler Damon, standaard eerste keus als de filmstudio's een hoogbegaafde doch gewone held zoeken, kan heel zijn aangeboren jongensachtige charme kwijt in Watney. Onder alle vindingrijkheid en zelfspot laat hij soms een vleugje angst flikkeren: zijn manisch optimisme is noodzaak.

The Martian wil niet imponeren als existentieel vraagstuk: de spanning zit hem in het hoe, niet in het waarom. Anders dan in Christopher Nolans Interstellar (2014), waarin Damon eveneens als astronaut te zien was, legt The Martian de kern van de mens niet in empathie of liefde, maar in ons probleemoplossend vermogen. Dat is wat ons uniek maakt. En daartoe moeten we samenwerken, indien nodig zelfs met de Chinezen. En reizen van en naar Mars, natuurlijk.

The Martian 3D, Regie: Ridley Scott, Cast: Matt Damon, Jessica Chastain, Chiwetel Ejiofor, Kate Mara, 141 minuten, in 128 zalen.

Kate Mara, Kristen Wiig, Matt Damon en Jessica Chastain. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.