Thé Lau (1952-2015): Rauw, hees, teder

Rauw, hees, teder, zo klonk altijd de stem van Thé Lau. Of dat nou als zanger van The Scene was of als solo-artiest. De grootste muzikale successen van Lau, die gisteravond in Amsterdam overleed, kwamen pas nadat artsen hem hadden opgegeven.

Beeld anp

Zijn grootste succes beleefde Thé Lau in 2014. De op 17 juli 1952 te Bergen (Noord-Holland) geboren zanger/schrijver leek genezen van longkanker, die in augustus 2013 was geconstateerd. Maar in april 2014 werden er alsnog uitzaaïngen geconstateerd. Uitbehandeld, was de harde conclusie. Tijdens een vraaggesprek met Humberto Tan in het tv-programma RTL Late Night maakte Lau vervolgens publiek hooguit nog zes tot negen maanden te leven te hebben.

Het werd gelukkig langer. Lau bracht een plaat uit, het aangrijpende Platina Blues, publiceerde de roman Juliette (zijn tweede) en stond voor het eerst van zijn leven op Pinkpop. Nooit was de belangstelling voor zijn persoon en werk zo groot als na april 2014. Waar het hem als soloartiest of met zijn band The Scene al jaren grote moeite kostte zalen te vullen, bleek Paradiso, de beoogde zaal voor zijn Nederlandse afscheidsconcert, in juni 2014 veel te klein. Ook de Heineken Music Hall kon de vraag naar de vijfenhalfduizend kaartjes nauwelijks aan.

Tevreden

Tijdens zijn optreden in een speciale Ali B op volle toeren-uitzending had Thé Lau zichtbaar plezier. Hij zei: 'Zo'n ziekte neemt je alles af, maar ik krijg ook veel terug. Erg veel erkenning bijvoorbeeld. Voornamelijk om de goede redenen, vind ik.' En: 'Als ik hier van de brug was gevallen, was dit allemaal niet gebeurd en was ik vermoedelijk niet heel tevreden doodgegaan.'

Beeld anp

Platina Blues

Thé Lau was Bekende Nederlander geworden, een status die hij zich liet welgevallen maar ook wist te relativeren. Liever er nu nog even van genieten, dan dat alle erkenning en bewondering postuum was gekomen. 'En dan is het ook nog zo dat ik, in mijn optiek, mijn beste werk nu pas maak', zei hij in september vorig jaar tegen de Volkskrant.

Bijzonder was het vorig jaar verschenen album Platina Blues - dat onlangs ook in een Engelstalige versie verscheen ¬- in ieder geval. Lau deed verslag van zijn behandeling. Liggend in bed, ijlend. Schurende, weerbarstige muziek vormde de soundtrack bij zijn overpeinzingen: 'Ik ga nu slapen/Mij wacht de nacht/Ik kan niet wachten/Op wat me wacht.'

Zo diep was hij muzikaal nog niet eerder gegaan. En zo direct waren zijn teksten ook zelden. Niet als voorman van The Scene, de band die hij in 1979 oprichtte, en waarmee hij in de vroege jaren negentig de grootste successen beleefde. En niet als solo-artiest, zoals hij zich sinds 2003 na het uiteenvallen van de band profileerde.

Lees ook: eindelijk weekend met Thé Lau

Op zaterdag speelde Thé Lau tennis. Met daarna een breakfast of champions: een glas witte wijn, een broodje kroket en een Gauloise toe.

Beeld anp

The Scene.

Lau had al gitaar gespeeld in diverse bands, toen hij in 1974 toetrad tot Neerlands Hoop Express, de rockband die Freek de Jonge en Bram Vermeulen begeleidde. De Jonge zou hem steeds afkondigen als 'de intellectuele Thé Lau', wat volgens de gitarist kwam vanwege de filosofische gesprekken die de twee regelmatig voerden.

Lau houdt aanvankelijk van soleren zoals voorbeelden als Jimi Hendrix en Eric Clapton dat deden. Maar de punkmuziek verandert in 1977 zijn stijl. Hij ontwikkelt een eigen, puntigere manier van spelen zonder solo's en begint in 1979 een eigen band: The Scene. Het is aanvankelijk een komen en gaan van muzikanten in The Scene. Lau weet ook nog geen keuze te maken tussen Nederlands of Engels als voertaal. De eerste twee albums, The Scene (1980) en This Is Real (1985) worden aardig ontvangen maar verkopen weinig.

Rauw, Hees, Teder

Een flinke stap naar meer erkenning zet Lau in 1988 met Rij Rij Rij. Het album wordt geproduceerd door Rick de Leeuw, zanger van Tröckener Kecks. Los van een cover van Madonna's Borderline is de plaat Nederlandstalig.

Rauw, Hees, Teder heet een van de sterkste liedjes op de plaat, en dat is precies zoals Laus stem erop klinkt, en op al zijn latere platen zou blijven klinken. Net als De Dijk grossiert The Scene in licht gezwollen, met soul doordrenkte rocksongs met poëtische teksten.

Een stevig bluesthema met een slepende melodie is meestal de basis van Lau's liedjes. Daarop komt zijn stem het beste uit. De muziek van The Scene is ook wat trager dan de rock 'n roll waarmee geestverwanten als Tröckener Kecks en De Dijk in de jaren tachtig en negentig furore maakten.

Live-performance

Ook The Scene speelt vanaf eind jaren tachtig alleen nog Nederlandstalig repertoire. Laus woordkeuze is direct. Bij hem geen gewild poëtische metaforen. Met simpele bewoordingen veel emoties oproepen, zoals dat in de soul en blues gebruikelijk is, daar was hij goed in. Het robuuste Nederlands past ook goed bij zijn stem en de muziek, zo blijkt al snel.

Hits blijven weliswaar nog even uit, maar de live-reputatie groeit, en zal met albums Blauw (1990) en Open (1992) een hoogtepunt bereiken. Er zijn dan ook (radio)hits voor The Scene met liedjes als Iedereen Is Van De Wereld, Zuster en Rigoreus.

Maar het is vooral hun live-performance waarmee The Scene steeds meer lof oogst. Misschien nog wel meer in België, waar de band veel speelt en in 1991 prominent op het Torhout/Werchter affiche prijkt. Drieëntwintig jaar voordat The Scene hun Pinkpop debuut zal maken.

Beeld anp

The Scene - Rauw, Hees, Teder (1988)

The Scene - Rauw, Hees, Teder (1988)

Hier loop ik in een onbekende straat
Van buiten koud, van binnen warm en zacht
Oog in oog met alles wat ik zie als ik alleen ben
M'n lief die in het donker op me wacht

Ik loop hier op de strepen van de straat
Een mooi en wankel einde van de dag
Alleen met de gedachte die ik heb als ik alleen ben
En m'n lief die uit de verte naar me lacht
En rauw, hees, teder zing ik het lied
Rauw, hees, teder, anders kan ik niet
Rauw, hees, teder zing ik voor jou
Rauw, hees, teder, zoals ik van je hou

Want ik loop hier op de strepen van de straat
Met boven me de sterren van de nacht
Alleen met de gedachte die ik heb als ik alleen ben
En m'n lief die uit de verte naar me lacht

En rauw, hees, teder zing ik het lied
Rauw, hees, teder, anders kan ik niet
Rauw, hees, teder zing ik voor jou
Rauw, hees, teder, zoals ik van je hou

bandchemie uitgewerkt

Het succesvolste jaar van The Scene is 1992. Het album Open blijkt zowel muzikaal en tekstueel hun sterkste plaat, en de toekenning van de Pop Prijs vormt een mooie bekroning. Op platen als Avenue de la Scene (1993) en Arena (1996) wordt het hoge niveau vastgehouden, al lijkt in Nederland het commerciële succes wat af te nemen.

Het door Lau zelf geproduceerde Marlene laat in 1998 een koerswijziging horen. Akoestische gitaren domineren, ook tijdens de concerten, en daar zijn niet alle fans even blij mee.

Het album flopt. Langzaam raakt de bandchemie een beetje uitgewerkt, en besluit The Scene in 2003 uit elkaar te gaan. Lau brengt echter met De God Van Nederland (2002) en Tempel Der Liefde (2006) twee succesvolle solo-albums uit en gaat met zijn muziek de theaters in. Ook publiceert hij een bundeling van zijn teksten en in 2004 zijn eerste roman Hemelrijk.

In 2007 wordt The Scene, toch een vriendenclub gebleven, als band weer herenigd. Zijn grootste succes heeft Lau deze eeuw echter niet met zijn band maar met het samen met Lange Frans gezongen liedje Zing Voor Me. Een van de vele successen die tijdens de afscheidsconcerten van The Scene, juni vorig jaar, de revue passeren. Hits als Open (met Tom Barman van dEUS) en Iedereen Is Van De Wereld worden op Pinkpop en in de Heineken Music Hall luidkeels meegezongen. Meest aangrijpend is het slot in de HMH. De bar is al gesloten. Thé Lau komt nog één keer het podium op. Meer hees en teder dan rauw praatzingt hij de woorden: 'En de klok zegt tik, tik, tik/Al mijn uren weg'. Openingszin van Rigoreus. Die, zoals de rest van het liedje, hard binnenkomt. 'Rigoreus maar altijd uit het hart'.

'Die stem! Alsof je rollende vaten in de kelder hoort'

Peter Slager
BLØF-bassist en tekstschrijver

Toen ik ooit het lied Zuster van The Scene op de radio hoorde, besloot ik ter plekke een band te beginnen die liedjes in het Nederlands zou spelen.

Ik had voor die tijd nooit geloofd in het Nederlands als poptaal. Thé Lau maakte me die dag binnen een minuut duidelijk dat ik het mis had. Helder en met weinig woorden grote gevoelens en gedachten weergeven, dat kan hij als geen ander.

Ik beschouwde hem al als een soort mentor nog voordat we elkaar kenden. En toen we later bevriend raakten, is dat altijd zo gebleven.

Tommy Wieringa
schrijver

In 2006 ontmoette ik hem. Onlangs toerden we samen. Hij kon zijn teksten eerst niet zingen, hij moest ze zeggen. Naarmate we dichter bij Vlaanderen kwamen, ging het steeds beter. Op het laatst zong hij hartverscheurende versies van Iedereen is van de wereld. Zijn teksten zijn een beetje impressionistisch. Er zit geen greintje vervelende neppoëzie in. En die stem! Alsof je rollende vaten in de kelder hoort.

Tijdens de tournee wisten we dat we naar een zwanezang zaten te kijken. Rillingen soms. Zijn laatste jaar was een schitterend uitgespeelde blues.

Rick de Leeuw
zanger, schrijver en presentator

Thé was onze mentor in de vroege jaren tachtig. Gaandeweg werd hij mijn beste vriend. Samen wilden we iets teweegbrengen in de muziek: in onze eigen taal en op onze eigen voorwaarden. We wilden geen rocksterren nadoen, maar rocksterren zijn. Als producer van Rij Rij Rij, Blauw en Open was ik getuige van de razendsnelle ontwikkeling van The Scene tot een festivalband die elke weide van de Benelux aankon. Ik zal hem bovenal herinneren als iemand die - liefst met gevulde glazen op tafel - verhalen vertelde waarmee hij zijn gezelschap en zichzelf geweldig kon amuseren.

Typhoon
rapper, zanger

Ik voelde een enorme verantwoordelijkheid toen ik met ali b bij hem binnenstapte. zijn aangekondigde dood voelde zo beladen. maar dat viel direct van me af. hij was zo ontspannen, zo inspirerend. die ontmoeting zal me jaren bij blijven. hij was een tekstdichter zoals je maar zelden ziet. er is niets bedachts aan zijn werk. alles is echt. De urgentie om alles uit het leven te halen zoals hij de laatste maanden deed, wens je iedereen toe. Het zijn drukke tijden voor mij maar Thé herinnert me eraan dat ik moet blijven genieten.
Erik Kersten

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden