Recensie The Last Male on Earth

The Last Male on Earth, over het laatste witte neushoornmannetje Sudan, is méér dan een reportage over een uitstervende diersoort ★★★★☆

Documentairemaker Floor van der Meulen nodigt de kijker uit zelf na te denken. 

The Last Male On Earth

De begeerlijkste vrijgezel ter wereld, zo werd het laatste noordelijke witte neushoornmannetje een tijdje genoemd. Hij heette Sudan, vorig jaar overleed hij. Het bewaakte wildpark in Kenia waar hij woonde verkocht in de laatste jaren van zijn leven volop merchandise van Sudan. Hij kreeg zelfs een account op datingapp Tinder, om aandacht te vragen voor met uitsterven bedreigde diersoorten in het algemeen en die in het Keniaanse Ol Pejeta Conservancy in het bijzonder. Toen het al veel te laat was, groeide Sudan, wiens vele voorgangers door hoornstropers werden gedood, uit tot een legende.

The Last Male on Earth brengt die laatste jaren nauwkeurig in beeld, inclusief teller die de noodlottige dag steeds dichterbij brengt. Ondertussen is de documentaire van filmtalent Floor van der Meulen, die eerder voor de BNN-documentaire Paradijsbestormers Nederlandse jihadstrijders interviewde, méér dan een reportage over een uitstervende diersoort.

Van der Meulen laat zien hoe in het park een nog wat onbeholpen team beveiligers wordt getraind om als militaire eenheid te functioneren in de jacht op hoornstropers. Ze toont de volle bussen met westerse toeristen en hun grote ogen achter klikkende camera’s. We zien de verzorger die het bezoek toespreekt en tegen elke groep de wens uitspreekt dat het mooi zou zijn als Sudan zelf kon praten – het dier zit vol verhalen tenslotte. De politicus die een definitief einde van de neushoornstroperij bepleit. Een kunstveiling in een chic hotel in Berlijn waar ten behoeve van een goed doel en onder het genot van glas goede wijn een schilderij van een neushoorn wordt verkocht.

Onderliggende dwarsverbanden zijn volop aanwezig. Ze hebben te maken met een gevoel van machteloosheid in een wereld waar cultuur en natuur enkel nog voor de bühne met elkaar verbonden zijn. Toch vraagt de maker haar publiek zelf na te denken. De wetenschappers die spreken over het klonen van uitstervende of uitgestorven dieren, vertegenwoordigen die nieuwe hoop? Of zijn ze onderdeel van het probleem, van een systeem dat niet zal veranderen tot de mens zich op een nieuwe, minder dominante manier zal verhouden tot zijn omgeving?

Zelfs bij de scène (zoals de hele documentaire uitgekiend strak gekadreerd) waarin muggen in een elektrische insectenlamp vliegen, mag je je eigen gedachten vormen. Dat is de grote verdienste van Van der Meulen: ze creëert een context waarin je wordt uitgenodigd om zelfs de meest terloopse gebeurtenissen van betekenis te voorzien.

The Last Male on Earth

Documentaire

★★★★☆

Regie Floor van der Meulen

72 min., in 21 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden