Documentaire

The Kid Stays In The Picture

De wederopstanding van een smoezelige karikatuur

'Aan ieder verhaal zitten drie kanten. Mijn kant, jouw kant, en de waarheid.' Robert Evans laat er geen twijfel over bestaan: The Kid Stays in the Picture is zíjn verhaal. Niet dat hij de boel bij elkaar liegt. Hier en daar wat overdrijven, al te pijnlijke zaken weglaten - dat is geen liegen. Bovendien: Evans spaart niemand, zichzelf nog het allerminst.


Zijn grootste talenten: een goed verhaal herkennen, weten hoe je het moet vertellen, en hoe je het moet verkopen. Geen wonder dat hij zijn eigen levensverhaal wist te exploiteren. 'Succes. Laster. Seks. Tragedie. Schande. En dat is nog maar het eerste hoofdstuk. . .' liet hij in vette letters op de voorkant van zijn autobiografie drukken. Het boek werd een hit, de verfilming kon niet uitblijven.

Evans' leven bevat niet alleen alle ingrediënten van een pakkend Hollywooddrama, maar ook de heldere, drieledige structuur. Eens was hij het wonderkind van de filmindustrie, de grootste geluksvogel ter wereld. Toen hij in 1967 benoemd werd tot hoofd productie bij de vermaarde filmstudio Paramount, viel heel Hollywood van zijn stoel van verbazing. Evans, halverwegde de dertig pas, had nog nooit een film geproduceerd.

Het succes werd hem letterlijk in de schoot geworpen. Tien jaar eerder verwierf hij zonder noemenswaardige acteerervaring of -ambitie een paar filmrollen. Actrice Norma Shearer 'ontdekte' hem terwijl hij als jonge zakenman druk telefoneerde aan de rand van het zwembad van het Beverly Hills Hotel; een paar maanden later deed filmproducent Darryl Zanuck dezelfde ontdekking, toen hij de knappe Evans zag dansen in een club in New York.

Bluf en charme - meer had Evans niet nodig om van een halfslachtige acteercarrière de overstap te maken naar het serieuze werk: filmproductie. Tien gouden jaren volgden, waarin hij Paramount naar de top bracht met films als The Odd Couple, Love Story, Rosemary's Baby, Chinatown en The Godfather (deel 1 en 2).

In de jaren tachtig was het geluk op. De tweede akte van Evans' leven bracht het ene schandaal na het andere. De eens zo joviale, stijlvolle man, eeuwig omringd door mooie vrouwen en beroemde vrienden, veranderde in een smoezelige karikatuur. Zijn huwelijk met filmster Ali MacGraw was mislukt, zijn drugsverslaving liep uit de hand. Hij werd veroordeeld wegens cocaïnebezit, en tijdens de toch al rampzalige productie van Francis Ford Coppola's The Cotton Club werd Evans' naam verbonden aan een moordzaak.

Met de moord had hij niets te maken, maar zijn reputatie was verwoest. Rijk was hij van al zijn successen nooit geworden; zijn persoonlijke financiën waren een ramp. Als een gebroken man, ziek en depressief, verdween Bob Evans van het toneel.

Met de publicatie van zijn memoires volgde, halverwege de jaren negentig, de wederopstanding. The Kid Stays in the Picture maakte Evans tot een cultheld. Vooral de audio-versie van het boek, levendig voorgedragen met zijn markante, diepe stemgeluid ('eens een acteur, altijd een acteur'), werd een groot succes.

Evans' verhaal is een aaneenschakeling van schaamteloos openhartige, sappige anekdotes, verteld met de bravoure van een man die niets te verliezen heeft. Natuurlijk vereffent hij een aantal rekeningen - vooral Coppola, door Evans steevast 'de prins' genoemd, moet het ontgelden - en probeert hij zijn drugsgebruik te bagatelliseren, maar toch is het boek opvallend vrij van rancune en zelfverheerlijking, de twee pijlers van het autobiografische genre.

Met de waarheid heeft Evans' relaas, zoals hij zelf toegeeft, niet zoveel te maken. Zijn aanspraak op het succes van The Godfather - hij zou de door Coppola verprutste film eigenhandig tot een meesterwerk hebben gemonteerd - is weinig realistisch, al was het maar omdat hij in dezelfde periode leed aan zware rugklachten. Volgens getuigen liet Evans zich rondrijden op een stretcher, onder zeil gehouden door de 'vitamine-injecties' die hij door een schimmige dokter liet toedienen.

Over zij

ele mislukkingen vertelt Evans minstens zo uitgebreid als over de hoogtepunten van zijn carrière. Tenenkrommend zijn zijn belevenissen op de set van Popeye in Malta, waar zijn bagage met illegale inhoud door de douane wordt onderschept en hij in opperste verwarring de hulp inroept van zijn oude vriend Henry Kissinger.

De laatste jaren kreeg Evans' autobiografie steeds nieuwe toevoegingen. Zijn leven blijft opwindend: hij ging weer films produceren, kreeg een beroerte, werd onderscheiden, beschoten en bekritiseerd. En nu is er dan de filmversie van The Kid Stays in the Picture, waarmee Evans opnieuw in de schijnwerpers staat. De regisseurs, Nanette Burstein en Brett Morgen, maakten geen kritische documentaire, maar bleven dicht bij het boek. Talloze foto's, filmfragmenten en krantenknipsels illustreren Evans' raspende commentaar op de geluidsband. Met ronkende oneliners ('Ik onvolmaakt? Behoorlijk!') en ferme uitsmijters ('Fuck 'em, fuck 'em all') leidt hij de kijker door zijn eigen filmgeschiedenis. Het is een amusante reis, al moesten veel geestige, grove fragmenten uit het boek sneuvelen.

Dat The Kid Stays in the Picture geen moment vervelend wordt, is vooral te danken aan Evans' gevoel voor humor en zijn fascinerende, wonderlijke karakter. Volgens velen is hij een lachwekkend Hollywoodfossiel met veel te veel praatjes en een bord voor zijn kop, maar zijn bereidheid risico's te nemen, zijn veerkracht en zijn loyaliteit roepen bij vriend en vijand bewondering op.

Een wijze les heeft Evans, na al zijn ontberingen, ook te vergeven. Het is tenslotte verdomd lastig een leven lang 'in the picture' te blijven, en hij is er een meester in. De truc: geef zelfmedelijden geen kans. 'Problemen hebben we allemaal', vindt hij. 'Leed wordt schromelijk overschat. Persoonlijk geloof ik dat de taal is ontstaan vanuit onze grote innerlijke behoefte om te klagen. Accepteer deze schamele wijsheid maar van een man die door de gehaktmolen én de keukenmachine is gehaald.' Het is een heerlijke Hollywoodles: Als Evans uit het dal kan klimmen, kan iedereen het.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden