Review

The Hobbit: overtuigend tot in de kleinste details

De film The Hobbit: An Unexpected Journey is met zijn speelduur van bijna drie uur te lang, maar de animaties zijn verbluffend.

Beeld ap

Lastig voor Peter Jackson: na het verbluffende succes van zijn The Lord of the Rings-saga kon het met de verfilming van prequel The Hobbit alleen maar minder uitpakken. Het is het kleinschalige debuut van schrijver J. R. R. Tolkien tegenover zijn magnum opus, een driedelige, epische oorlogsroman.

De Nieuw-Zeelandse filmmaker trok zich er weinig van aan. Hij maakte van het verhaal over hobbit Bilbo (Martin Freeman), die met tovenaar Gandalf (Ian McKellen) en dertien dwergen in de fantasiewereld van Midden-Aarde op pad gaat om een draak te verslaan, beduidend meer dan het ogenschijnlijk zorgeloze avontuur dat Tolkien in 1937 optekende.

Drie delen
Jackson kondigde afgelopen zomer tot verbazing van velen aan dat het kinderboek van nog geen driehonderd pagina's, dunner dan elk deel van The Lord of the Rings-trilogie afzonderlijk, over drie films zou worden uitgesmeerd. Deel twee, The Desolation of Smaug, verschijnt volgend jaar december. Slotstuk There and Back Again staat op de agenda voor juli 2014.

De toon is weliswaar lichter dan in The Lord of the Rings, maar het gevoel dat de Nieuw-Zeelandse filmer het oorspronkelijke verhaal voortdurend groter maakt dan het is, om qua omvang en urgentie niet te drastisch af te wijken van Tolkiens bekendste werk, verdwijnt nooit helemaal.

The Hobbit: An Unexpected Journey

  • Oordeel van onze recensent

Tijdens het stroperige eerste uur werkt die aanpak averechts. Daarin wordt het tempo bepaald door oeverloze schranstaferelen met grappende, boerende, dronken dwergen.

Maar gaandeweg wordt duidelijk dat Jackson ruimte voor zichzelf creëert om te tonen hoe het kwaad, dat zich in The Lord of the Rings pas definitief zal manifesteren, hier langzaam de wereld overneemt; onschuldige egeltjes worden ziek, grote spinnen en kwaadaardige aardmannen trekken door het groene woud. Het gevaar is ondefinieerbaar, maar beduidend groter dan de dreiging van een vuurspuwende draak, horen we Gandalf zeggen. Slimme zet, want het maakt dit avontuur urgenter dan in het bronmateriaal.

Details
Midden-Aarde overtuigt daarbij tot in de kleinste details. De camera toont nog meer bedrijvigheid wanneer hij door de goudmijnen van de slijmerige, hebzuchtige orks zweeft met de bewegingsvrijheid van een computerspel. De scène waarin het reisgezelschap verstrikt raakt in een gevecht tussen een aantal als stenen bergen verkapte reuzen is ronduit sensationeel.

Fraai hoe tovenaar Gandalf, weer gespeeld door Ian McKellen, zich ondertussen ontpopt als actieheld. Op papier heeft dat iets kolderieks, de inmiddels 73-jarige theateracteur woest zwaaiend met een toverstaf, maar binnen de liefdevolle wijze waarmee Jackson Tolkiens fantasiewereld tot leven brengt, kan McKellen juist excelleren.

Beeld ap

Opvallend genoeg speelt het hoogtepunt van de film zich af op kleine schaal, in een donkere grot, waar de jonge Bilbo voor het eerst Gollum tegen het lijf loopt. Het schizofrene wezentje, net als in The Lord of the Rings een computeranimatie die voortkomt uit de bewegingen en mimiek van acteur Andy Serkis, is meer dan ooit een showcase van wat Peter Jacksons team van computertovenaars vermag.

Meesterstuk
De ontwikkeling van die effecten maakt geen revoluties meer door. Vooruitgang zat de afgelopen tien jaar wat dat betreft verstopt in kleine details - in die vieze haartjes en schurft op Gollums hoofd, en nog meer in de hoeveelheid spiertjes en poriën in zijn gezicht, die met onverbloemde close-ups in beeld worden gebracht.

Dat maakt het moment waarop hij met Bilbo een raadselspelletje aangaat (wint Bilbo dan wijst Gollum hem de weg naar buiten, een directe verfilming van het befaamde hoofdstuk Riddles in the Dark) tot een meesterstuk. Achter Gollums grote geanimeerde ogen schuilt ditmaal ook in visueel opzicht een wonderlijk wezentje met een ziel.

The Hobbit: An Unexpected Journey is onevenwichtig en met zijn speelduur van twee uur en drie kwartier eigenlijk veel te lang, maar er is ruimschoots moois om uit te kijken naar deel twee - meer kan de aftrap van een filmtrilogie niet doen.

Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden