FilmrecensieThe Death of Antonio Sanchez Lomas

The Death of Antonio Sanchez Lomas maakt duidelijk hoe de Franco-periode doorleeft in het hedendaagse Spanje ★★★★☆

Vader en zoon Gieling maken in hun documentaire samen met bewoners een reconstructie van een traumatisch verleden en weten zo het gesprek te openen.

‘The Death of Antonio Sànchez Lomas’.Beeld EO

Wat moet je nou vinden van dit idee? Is het naïef of juist doordacht? Slim of niet? Goedbedoeld of ergens ook wat sensationeel? 

In de documentaire The Death of Antonio Sanchez Lomas willen filmmakers Ramón en Salvador Gieling laten naspelen hoe het lijk van rebel Antonio Sanchez Lomas, die ruim 65 jaar geleden door de Spaanse politie werd geëxecuteerd, destijds op een ezel werd rondgereden door Frigiliana. De gebeurtenis uit 1952 heeft het stadje getraumatiseerd en verdeeld; niemand praat er (graag) over. Zo’n reconstructie, zo opperde de conciërge van de lokale school die met het idee kwam, zou de tongen wel móéten losmaken en de inwoners dichter tot elkaar brengen.

Hoe ga je om met slecht geheelde littekens uit het verleden? Peuter je ze open om ze zo beter te kunnen laten genezen? Of laat je het zo, en accepteer je dat de plek altijd zal blijven schrijnen en kloppen? Dat zijn de vragen die aan ten grondslag liggen aan The Death of Antonio Sanchez Lomas. Vader en zoon Gieling leggen daarin het Spaanse stadje waar zij zelf een deel van de tijd wonen onder de loep. Hoe staan de inwoners tegenover zo’n reconstructie? Hoe heeft de gebeurtenis het heden beïnvloed? Een winkelier denkt dat de processie helend zou kunnen werken; een vrouw met oranje geverfd haar betoogt dat het oude wonden alleen maar zou openrijten. De regisseurs spreken met een man die Lomas als jongetje voor zijn ogen doodgeschoten zag worden en met de nabestaanden van een aantal ‘verdwenen’ onschuldige jongens. Met een onkruidbestrijder die een fascistische hymne als beltoon heeft en met de laatste burgemeester onder Franco. Iedereen heeft het maar over de wandaden van de Guardia Civil, maar de ‘mannen in de bergen’, de guerrillero’s, waren ook geen lieverdjes, betoogt hij.

The Death of Antonio Sanchez Lomas maakt mooi duidelijk hoe de Franco-periode onderhuids doorleeft in het hedendaagse Spanje. Maar het verhaal is groter: het laat zien hoe moeilijk het is, verdergaan na een traumatisch verleden, hoe een antwoord op de schuldvraag niet helemaal zwart-wit is, en hoe persoonlijke trauma’s de standpunten vertroebelen.

Dat blijkt ook uit de voorbereidingen voor het naspelen van (delen van) de gebeurtenissen – wat de inwoners dwingt met elkaar te praten, en waarbij de emoties naar de oppervlakte komen. Voor een documentaire pakt het idee van een reconstructie dus enorm goed uit; hoe het voor de Frigilianeros is, blijft de vraag. Want voor pasklare antwoorden moet je niet bij The Death of Antonio Sanchez Lomas zijn – en die zijn er ook helemaal niet, natuurlijk.

The Death of Antonio Sanchez Lomas 

★★★★☆

Documentaire

Regie Ramón en Salvador Gieling

In 7 zalen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden