Drama

The Day I Became a Woman

Fladderende gewaden boven felgekleurde racefietsen

Pauline Kleijer

Er verandert veel voor de Iraanse Hava op de dag van haar negende verjaardag. Plotseling wordt haar vriendje Hassan, die haar als altijd op komt halen om te spelen, door haar oma weggejaagd. Hava's moeder heeft op de markt een lap zwarte stof gekocht, die ze op maat van Hava's lengte knipt.

Het is de dag waarop Hava volgens de Iraanse traditie een vrouw wordt, en dat betekent dat ze haar hoofddoekje moet inruilen voor een zwarte chador, die haar van top tot teen zal bedekken. Maar Hava is nog maar een kind. Ze smeekt haar moeder en oma nog even te kunnen spelen, met Hassan, die haar een ijsje beloofd heeft. Als haar moeder oppert dat Hava feitelijk pas 's middags jarig is, omdat ze op een middag geboren is, stemt ook oma uiteindelijk toe: het meisje mag nog tot twaalf uur vrij rondrennen.


Het verhaal van Hava is het eerste in het drieluik The Day I Became a Woman, geregisseerd door Marzieh Meshkini, de vrouw van de befaamde Iraanse filmmaker Mohsen Makhmalbaf. Samen met haar drie stiefkinderen en vier vrienden doorliep Meshkini het privé-filmschooltje dat Makhmalbaf oprichtte in 1994, nadat zijn poging de eerste openbare filmacademie van Iran op te zetten, stukliep op een onwillige overheid.


Het schooltje mag inmiddels een groot succes heten. Makhmalbafs dochter Samira won met haar speelfilms Sib (The Apple) en Takhté siah (Blackboards) tal van filmprijzen, en ook Samira's broer Maysam en hun dertienjarige zusje Hana hebben binnen het familiebedrijf Makhmalbaf Film House al de nodige resultaten geboekt.


Marzieh Meshkini doet beslist niet onder voor de Makhmalbafs, zo bewijst ze met haar regiedebuut. The Day I Became a Woman getuigt van veel talent en een dappere, heldere visie op de sociale positie van vrouwen in haar thuisland.

Uitgesproken politiek is Meshkini's film begrijpelijkerwijs niet, maar als allegorieën zijn de drie verhalen niet mis te verstaan.


The Day I Became a Woman werd opgenomen op het toeristische eiland Kish, een plek waar vanouds minder strenge normen heersen dan in de rest van Iran. Daar kan het voorkomen dat je vrouwen ziet fietsen - gehuld in chador, dat wel. Het vormt een bijzondere aanblik, die fladderende, zwarte gewaden boven moderne, felgekleurde racefietsen. Ahou, hoofdpersoon van het tweede deel van de film, is één van de vrouwen die deelnemen aan een fietswedstrijd langs de kust van Kish. Haar man is het er niet mee eens: op een paard komt hij naast haar rijden, eisend dat ze afstapt, want anders zal hij ter plekke een scheiding laten uitspreken.


Hoe dat precies afloopt, laat Meshkini in het midden. Het slot van haar drieluik laat in ieder geval ruimte voor optimisme. Het is het meest sprookjesachtige deel, waarin een oudere vrouw aankomt op het vliegveld van Kish en een aantal jongetjes inhuurt om eens flink te gaan shoppen: een koelkast, een televisie, een bankstel, een stofzuiger. Spullen waarover ze in haar leven alleen maar kon dromen, maar die ze nu dankzij een erfenis eindelijk kan aanschaffen.


Meshkini combineert een eenvoudige vertelstijl met prachtige, rijke beelden. Het levert scènes op om niet snel te vergeten, zoals die aan het slot, wanneer de jongens de gloednieuwe, luxe artikelen uitstallen en zo, tegen de achtergrond van de lichtblauwe zee, van het strand een huiskamer maken.


Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden