Theaterrecensie The Book of Mormon

The Book of Mormon heeft een waanzinnig tempo en de artiesten zijn van verbluffend hoog niveau ★★★★☆

Het eerste wat opvalt aan The Book of Mormon, is het waanzinnige tempo waarin wordt gespeeld en het verbluffend hoge niveau van alle artiesten. The Book of Mormon wemelt van de gevatte teksten, snelle oneliners, lichtelijk scabreuze teksten en vette knipogen.

Het mannenensemble in The Book of Mormon. Beeld Paul Coltas

Musical

★★★★☆

The Book of Mormon van Trey Parker, Robert Lopez and Matt Stone. Regie: Casey Nicholaw en Trey Parker. Choreografie: Casey Nicholaw. 29/9, Theater Carré, Amsterdam. Aldaar t/m 27/10.

‘Wij geloven dat het gezin de hoeksteen van de samenleving is. Thuis leren we essentiële levenslessen en geven we hoge prioriteit aan activiteiten die de gezinsband versterken.’ Dat staat te lezen in een folder met de titel ‘Introductie tot Het Boek van Mormon’, die deze week na afloop van de musical The Book of Mormon in Theater Carré werden uitgedeeld. Langs de Amstel stond een groepje blijmoedige jongeren die tot de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen behoren, en dit was hun ludieke protest tegen de in hun ogen blasfemische musical.

The Book of Mormon is deze weken neergestreken in Amsterdam. De wereldpremière was in 2011 in New York, vanaf 2013 is The Book ook te zien in Londen. Nederland is het eerste niet-Engelstalige land waarin de musical wordt opgevoerd, met een cast die deels ook al in New York en in de Amerikaanse reisproductie speelde.

In wezen is The Book of Mormon een opeenvolging van sketches, aaneengeregen door een vrij simpele rode draad. Twee jonge mormonen worden uitgezonden naar Uganda om daar zieltjes te winnen. Ze vinden onderdak in een opvanghuis waar nog zo’n stel smetteloze, godsvruchtige knapen bivakkeren. Ze wonen daar te midden van een Afrikaanse stam waar werkelijk alle clichés over dat land en zijn bevolking opeen worden gestapeld: de Afrikanen slepen met dode dieren, hebben allemaal aids, worden besneden en wonen in rieten hutjes. In een overigens erg grappige Afrikaanse versie van het mormonenverhaal dragen de mannen enorme zwarte neppiemels. The Lion King meets Kuifje in Afrika, zoiets dus, maar dan verpakt in een cartooneske show met een spervuur aan politiek incorrecte grappen en uitzinnige gebeurtenissen.

The Book of Mormon Beeld Paul Coltas

In die zin is de handtekening van de makers herkenbaar. Trey Parker en Matt Stone zijn de makers van de tv-serie South Park, Robert Lopez produceerde onder meer de musical Avenue Q. en schreef liedjes voor Coco en Frozen. Met elkaar maakten ze The Book of Mormon als een vrolijke satire op dit merkwaardige kerkgenootschap, met personages als luidruchtige stripfiguren. The Book of Mormon wemelt van de gevatte teksten, snelle oneliners, lichtelijk scabreuze teksten en vette knipogen naar andere musicals, films en het theaterbedrijf an sich.

Het eerste dat in Carré opvalt, is het waanzinnige tempo waarin wordt gespeeld en het verbluffend hoge niveau van alle artiesten. In sneltreinvaart ontrolt zich het verhaaltje waarin eerst een korte cursus over het ontstaan van de mormoonse kerk wordt gegeven, en vervolgens de clash tussen de twee culturen uit en te na wordt uitgewerkt. Dat levert een aantal geweldig ensemblenummers op, waarin vooral de choreografie van Casey Nicholaw weergaloos is. Niet alleen de Afrikaanse groepsdansen, maar ook die van de tien mormoonse volgelingen is strak, snel, en meedogenloos perfect. Zo’n nummer als Turn It Off is niet alleen tekstueel en qua boodschap razend knap, maar de uitvoering is verbluffend. Een ander hoogtepunt: het uitermate dubbelzinnige Baptize Me (‘I’m Wet With Salvation’), een duet tussen het knappe zwarte meisje en de sullige mormoon, waarin de combinatie van dopen en seks niet is mis te verstaan.

Soms zijn de scènes net iets te kinderachtig, zoals Spooky Mormon Hell Dream, en wat op den duur ook gaat irriteren is het wel erg aangezette kinderlijke acteren van hoofdrolspelers Kevin Clay als Elder Price en Jacob Yarlett als Elder Cunningham. De mannen hebben sowieso al behoorlijk scherpe stemmen, maar zetten daar in hun overenthousiasme nog een tandje bij. Nicole-Lily Baisden, die Nabulungi speelt, is daarentegen mooi beheerst en toch expressief.

Het spreekt voor zich dat decor, setdressing, kostuums en vooral belichting in deze rijk uitziende productie voorbeeldig zijn. Kolonialisme, religie, homoseksualiteit, wit versus zwart, alles komt aan bod. Als kleurrijke satire op de mormonen valt deze musical eigenlijk nogal mee. Hooguit zijn de volgelingen wat al te goedgelovig en naïef. ‘Fuck you, God!’ komt in een Amerikaanse musical waarschijnlijk nog steeds hard aan, maar in Nederland zijn we in die zin wel wat gewend - van Gerard Reve die in een droom God vermomd als ezel van achteren nam, tot Theo Maasen die in een van zijn shows het kruisbeeld likte.

Los daarvan, en met al zijn over de top, onstuimige en soms ronduit hilarische zang en dans, is The Book of Mormon toch vooral ook een lofzang op het genre musical zelf.

 Broadway aan de Amstel

Dat The Book of Mormon een hele maand in Amsterdam is te zien, is te danken aan Theater Carré, dat zichzelf sinds enkele jaren af en toe omtovert tot ‘Broadway aan de Amstel’. The Book of Mormon is de vierde titel in deze serie; volgend jaar zomer is Everybody’s Talking about Jamie te zien. In deze reeks worden toonaangevende internationale producties exclusief in Carré gepresenteerd, in de originele Engelstalige uitvoering. In 2016 haalde het theater de musical Pippin naar Nederland. Daarna volgden het toneelstuk The Curious Incident of the Dog in the Night-Time en de musical Sunset Boulevard.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden