Voorlopers Het vest

Terug van (nooit) weggeweest door coach Southgate: het vest

Elk modedetail heeft talloze en vaak eeuwenoude voorlopers. Neem nou deel drie uit het driedelig (mannen)pak: het vest van voetbalcoach Gareth Southgate.

Gareth Southgate, trainer van het nationale voetbaleftal van Engeland, tijdens de WK-wedstrijd tegen België. Foto Getty Images

De mannelijke borst dient te worden beschermd. Vroeger met een kuras, later met het vest. De meest koninklijke versie van deel drie uit het driedelig pak werd dit jaar aangedragen bij de koninklijke bruiloft op de koninklijke borst van, nee niet Harry, maar David Beckham. Zijn verschijning bij Meghan en Harry’s bruiloft in de zevenhonderd jaar oude Saint George’s Chapel leek een ridderlijke, moeiteloze veldslag met de ego’s van alle mannen die toekeken en veegde moderegel nummer één op een bruiloft − wees nooit beter gekleed dan de bruidegom − met een achteloos zwiepje naar de prullenbak. Sorry, Harry. Beckham verscheen in rok met lichtgrijs vest met dubbele knopenrij en voegde er godnogantoe zelfs een zakhorloge bij. Als stijl de merite voor koningschap was, werd Groot-Brittannië geregeerd door een oud-voetballer. Voetbal biedt sowieso weinig weerstand meer tegen uiterlijke verzorging en zo komen we op een andere voetbalprofessional die de man dit jaar massaal weer aan het vest brengt: Gareth Southgate, de coach van het nationale voetbalelftal van Engeland. Weer, want om met een van de geportretteerden hier links te spreken: Don’t Call It A Comeback, het vest was er altijd al. Zoals te zien in Kehinde Wileys portret van LL Cool J.

Bekijk onderaan dit artikel de schilderijen in detail.

Het vest, de carrosserie van het mannenkostuum, heeft een vrij precieze ontstaansgeschiedenis; koning Karel II van Engeland vaardigde na zijn ballingschap in 1660 een decreet uit waarin hij het vest als onderdeel van het herenkostuum introduceerde. Waarschijnlijk geïnspireerd op Perzische modellen. In oktober 1666 wordt het vest voor het eerst genoemd door twee schrijvers, de een noteert dat het kledingstuk ‘naar oosters gebruik’ is, de ander dat de koning heeft bepaald dat het gedragen dient te worden. Maar de bedekking van de borst en buikorganen gaat natuurlijk terug tot de thorax van de Griekse strijder. Vanaf de 17de eeuw wordt het van een beschermend kledingstuk gaandeweg hét aristocratisch symbool van de verschijning, met borduursels, stoffen en beschilderingen die er een juweel op zich van maken. Zo is te zien bij Zamor, de Bengaalse dienstbode van de hertogin van Barry, die zijn werkgever later overleverde aan de revolutionaire noodregering in 1793. Dandy’s in de 19de eeuw brengen het vest terug tot een sierelement dat weinig afwijkt van het pak, en in de 20ste eeuw wordt het vest een opgewaardeerd bodywarmertje, vaak van wol.

Maar daar was Gareth Southgate, ooit een weinig opvallende voetballer, die de verkoopcijfers van het mannenvest sinds het begin van de wereldcup dit jaar in Groot-Brittannië deed stijgen met 35 procent. Geheel tegen de trend van het ‘terraskostuum’ in − voetballers en aanverwanten die zich als proleten-adel in onbetaalbare versies van het joggingpak en badslippers kleden − kiest Southgate conform de 2018-versie van Beckham voor een terugkeer van het formele kostuum in de voetballerij. ‘Reverse casualisation’ wordt dat genoemd; een reactie van jonge generaties op het ongecodeerde modegedrag van hun hippie-ouders. Southgate’s vesten zijn strak gesneden als parelmoer ingelegd in Japans lakwerk. Hij varieert, maar niet wild, hooguit als steunkleur.

In 1952 schreef Everett P. Lesley in een essay over het vest: ‘kleren zijn het lot van de beschaafden, maar het kostuum is een noodzaak van cultuur’. Southgate wapent zich in een wereld vol gouden trainingspakken opnieuw met de klasse van het formele pak. Oké, noem het een comeback.  

LL Cool J door Kehinde Wiley, 2005 Foto Kehinde Wiley
Pierre Sériziat door Jacques Louis David (1795, Louvre, Parijs) Foto Imageselect
Jongeman in geborduurd vest door Marie-Victoire Lemoine (1785). Foto Cummer Museum
Joseph Vernet, door Élisabeth Vigée Le Brun (1778, Louvre, Parijs) Foto Imageselect
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.