Terug naar de roots, Ernaux, Van Keulen en N.

‘Rouw is in deze dagen een zaal met vijfendertig huisvrouwen in A. die ik over mijn boek vertel’, schrijft Helga Walop (1975) in haar tweede boek Vluchtplaats, een autobiografisch verslag over de ziekte en dood van haar vader die overleed in de week dat haar debuut verscheen....

Met ‘A’ bedoelt ze waarschijnlijk Alblasserwaard, ‘de vierde Biblebelt’ van Nederland, waar Walop als nakomertje opgroeide in een streng gelovige omgeving.

Na het overlijden van haar vader keert ze vele malen terug naar haar roots, naar Kralingen waar hij zijn jeugd doorbracht. De ik-constructie die ze daarbij hanteert, maakt het verslag wat droog en opsommerig: ‘ik ben onder het viaduct doorgelopen’, ‘ik ben langs de Kralingseplas gewandeld’, ‘ik heb tram 7 naar de stad genomen’, maar intrigeert ook. Het is Walop ernst, ze moet én zal alles wat ze ziet, doet, voelt en denkt zo exact mogelijk verwoorden. Maar niet zonder te verzuchten: ‘Ik voel mij niet in staat fictie te schrijven, ik kan er hevig naar verlangen (*) Ik moet mijn vrijheid nemen in de woorden.’

Ook in haar vriendschap met de Franse schrijfster Annie Ernaux (1940) staat het schrijven centraal. De verwantschap tussen beide vrouwen is evident, Ernaux heeft eveneens autobiografisch proza geschreven over haar relatie met haar vader en het vinden van een eigen plek ver weg van de benepen wereld van haar jeugd.

Vluchtplaats is een licht weemoedige reis langs het verleden, langs jeugdfoto’s die Walop nauwkeurig beschrijft, met hier en daar uitstapjes naar het heden: haar leven in Amsterdam (‘Mensje van Keulen (*) woont twee straten bij mij vandaan nu ik dertig ben en schrijf’), haar bezoekjes aan musea en vriendinnen (‘ik ben hondsverliefd op haar’), en haar verhouding en breuk met ‘de minnaar’, de schrijver N., die haar kennelijk in zijn nieuwe roman heeft verwerkt.

Deze soms te persoonlijke en vooral weinig boeiende details gaan enigszins storen, en staan ook Walops verlangen naar fictie in de weg.

Misschien moet ze bij een volgende roman haar vluchtplaats verlaten, vertrouwend op haar talent om de wereld en gevoelens te beschrijven.

Edith Koenders

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden