Interview Terry O'Neill

Terry O’Neill over de tentoonstelling Stars Only: ‘Ik liet mensen gewoon zien zoals ze waren’

Terry O’Neill, alias ‘de man die overal binnenkomt’, was een van de beroemdste celebrityfotografen van de jaren zestig en zeventig. Zijn iconische portretten zijn nu te zien in de tentoonstelling Stars Only
Hoe slaagde deze inmiddels 80-jarige Brit erin al die sterren zo naturel vast te leggen?

Frank Sinatra tijdens de opnamen van The Lady in Cement, Miami Beach, 1968. Foto Terry O'Neill / Courtesy Eduard Planting Gallery

De foto met actrice Faye Dunaway aan het zwembad van het Beverly Hills Hotel, de ochtend nadat ze een Oscar had gewonnen, is een van zijn bestsellers. ‘Een van de foto’s ook waar iedereen maar weer opnieuw naar vraagt: vertel nog eens hoe je die hebt gemaakt?’ 

Het is de dag voor de opening van de tentoonstelling Stars Only, en de Britse fotograaf Terry O’Neill zit in een hoekje van galerie Eduard Planting in Amsterdam. Deze maand wordt hij 80 en hij reist, ondanks een zwakke gezondheid, van verkooptentoonstelling naar verkooptentoonstelling, zijn iconische foto’s achterna. De anekdotes die erbij horen, rollen er nog steeds als vanzelf uit. 

Faye Dunaway bij het zwembad van het Beverley Hills Hotel, 29 maart 1977. Foto Terry O'Neill / Iconic Images

Die van Dunaway uit 1975 – een paar jaar later trouwde hij met haar: ‘Ik had de opdracht een foto te maken van de winnende actrice, Faye was genomineerd voor Network. Ik was vaak genoeg naar een uitreiking geweest om te weten dat je de beste foto niet op de avond zelf maakt, en ik had bij andere acteurs gezien: pas de dag erna valt het kwartje, dan komen ze in een soort vreemde, verdoofde staat, waarin ze zich realiseren dat alles anders wordt. Dat ze alle scripts krijgen toegestuurd, miljoenen gaan verdienen met een rol. Dus ik legde mijn idee uit aan Faye, om een foto te maken waarin dat moment wordt uitgedrukt. En vroeg of ze de volgende dag heel vroeg in de ochtend voor me wilde poseren in het Beverly Hills Hotel. Een vriend van me werkte daar en liet me stiekem binnen voor alle badgasten kwamen. Ik heb de boel opgezet in het donker, om zes uur kwam Faye. De fotosessie duurde twintig minuten. Ik vroeg niets, gaf geen instructies, ik fotografeerde gewoon wat zij deed. Het werd een van de bekendste Hollywoodfoto’s ooit, verkocht voor 200 duizend euro op een goededoelenveiling van Elton John.’

Terry O’Neill is een van de beroemdste celebrityfotografen van de jaren zestig en zeventig. De Beatles, de Stones, Twiggy, Mohammed Ali, Brigitte Bardot, Paul Newman, David Bowie, Elizabeth Taylor – iedereen die ertoe deed in de wereld van de showbizz heeft hij voor zijn camera gehad. ‘Hier is Terry O’Neill – hij komt overal binnen’, zo werd hij vaak aangekondigd als hij een nieuwe opdracht ging doen.

Vraag hem hoe hij het voor elkaar kreeg om al die mensen te fotograferen, en hij blijkt ineens een man van weinig woorden: ‘Zo ging dat in die tijd. Ik was in die beginjaren met veel van die muzikanten bevriend, we kwamen allemaal in dezelfde club in Londen, de Ad Lib Club. Zo rolde ik van de ene klus in de andere.’

Hoe hij iedereen zo naturel op de foto kreeg? ‘Ik liet de mensen gewoon zien zoals ze waren. Ik had dat opgestoken van mijn grote voorbeeld, de Amerikaanse documentairefotograaf Eugene Smith. Wat hij deed in zijn series over een plattelandsdokter, de Engelse arbeidersklasse, paste ik toe op de wereld van celebrity’s.’

Mick Jagger, vlak voor een optreden bij de BBC, in 1964. ‘Ik kende ze net, was met ze op pad, ik had al een paar foto’s gemaakt, toen ik de make-upafdeling binnenliep en daar Mick zag zitten met dat haarnetje op zijn hoofd. Ik zag zijn charisma niet – Mick was niet de ster in die tijd, dat was Brian Jones. We maakten vaak grapjes, Keith Richards en ik: kun je het je voorstellen dat Mick nog zingt als hij veertig is?’

Mick Jagger in de BBC-studio voor aanvang van een tv-optreden, 11 november 1964. Foto Terry O'Neill / Iconic Images

Frank Sinatra op de boardwalk in Miami, omringd door bodyguards, de eerste foto die hij van hem maakte en meteen ook de beste: ‘Omdat hij echt is.’ Sinatra gaf hem het allergrootste cadeau dat een fotograaf kan krijgen: tijd en toegang. ‘Sinatra heb ik dertig jaar lang gefotografeerd. Ik mocht overal bij zijn, hij negeerde me totaal. Dat was de beste opleiding die je kunt krijgen. Een goede fotograaf moet je niet zien werken. Het moet er allemaal uitzien alsof je er geen moeite voor hebt gedaan.’

U hebt vaak gezegd: de meeste mannen vonden er niks aan om gefotografeerd te worden.

‘Zelfs Elton John niet. Omdat hij zichzelf niet aantrekkelijk vond.’

Wat was interessanter voor u om te fotograferen: het masculiene van iemand als Paul Newman of het androgyne van David Bowie?

‘Ik stond helemaal niet stil bij het verschil.’

Hij laat de foto zien die hij maakte van Terence Stamp en zijn vriendin Jean Shrimpton, voor hem in die tijd dé gezichten van de jaren zestig: hij de beste Britse acteur van dat moment, zij veelgevraagd fotomodel. Hij ging met zijn Leica zo dichtbij staan, omdat hij een foto wilde maken waarmee hij het publiek met een rechtse directe zou raken. Jaren zestig, de jaren van de seksuele revolutie, maar de vrouw had de ogen van een onschuldig hert, en de man: daar moest je niet al te veel mee dollen.

Terence Stamp en Jean Shrimpton, Londen, 1963. Foto Terry O'Neill / Iconic Images

Was u verliefd op Shrimpton, toen u deze foto maakte?

‘Ja! De relatie tussen Terence en Jean liep op zijn einde, hij wilde Julie Christie. Dat was mijn vriendin, dus we hebben geruild. En Jean was zo veel leuker dan Julie. ’

Vrouwen fotograferen vond hij ‘a breeze’, omdat ze het heerlijk vonden om zich op hun best te kleden. Opvallend veel actrices in bikini in O’Neills oeuvre, maar vraag hem niet of het in de jaren zestig voor fotografen een uitdaging was hun modellen uit die mooie kleren te krijgen, want dan kijkt hij je aan alsof je hém een oneerbaar voorstel doet. Honor Blackman, de actrice die Pussy Galore speelde in Goldfinger, op het strand in bikini, de letters ‘PUSSY’ in hoofdletters in het zand geschreven. ‘Ze woonde op een eiland, we waren op het strand, dan is een bikini toch logisch?’

Hij houdt al jaren geen camera meer in de hand. Hij mist het niet, zegt hij. ‘Ik was een hired gun: als ik een klus had, hield ik van fotograferen. Daarbuiten was ik er niet mee bezig.’

Hij loopt nog een keer mee naar de foto met Faye Dunaway. Er staat een handtekening van hem op, en een van haar. De co-signed editions zijn geld waard, weet zijn management. Het was Dunaway zelf geweest die er de aanzet toe gaf, door eens tegen hem te zeggen: jij verkoopt die foto nog steeds, maar ik verdien er niets aan.’ In galerie Eduard Planting hangen nu ook foto’s met handtekeningen van Raquel Welsh, Roger Moore, Brigitte Bardot.

Bardot? De vrouw die al jaren teruggetrokken woont met haar honden en niets meer met haar oude leven te maken wil hebben? Hoe kreeg hij haar zover?

Ideetje van zijn assistente: ze stuurden een foto die O’Neill van Bardot maakte, met hond op bed, verpakt in een doos die was beplakt met de beroemde serie foto’s die de Amerikaan Seth Casteel maakte van honden die onder water achter een bal aan gaan. Als er één manier was om haar aandacht te krijgen, was het zo. De brief erbij deed de rest. ‘That, and the amount of money we offered.’

Stars Only, t/m 15/8, galerie Eduard Planting, Amsterdam.

[balkon:] Als jongen droomde Terry O’Neill (1938) van een carrière als jazzdrummer. Zijn idee van de toekomst: de wereld rondreizen en overal in clubs optreden. Hij nam een baantje aan bij een Britse vliegmaatschappij, werd op de afdeling fotografie aangesteld, maakte op Heathrow Airport een foto van een slapende minister en werd vervolgens in dienst genomen bij de Britse tabloid de Daily Sketch. Daar brak hij door met een vroege foto van The Beatles. O’Neill fotografeerde behalve celebrity’s ook de Britse koninklijke familie en vooraanstaande politici, onder wie Nelson Mandela. Zijn foto’s worden over de hele wereld tentoongesteld en gepubliceerd in boeken. 

Stars Only, t/m 15/8, galerie Eduard Planting, Amsterdam.

Als jongen droomde Terry O’Neill (1938) van een carrière als jazzdrummer. Zijn idee van de toekomst: de wereld rondreizen en overal in clubs optreden. Hij nam een baantje aan bij een Britse vliegmaatschappij, werd op de afdeling fotografie aangesteld, maakte op Heathrow Airport een foto van een slapende minister en werd vervolgens in dienst genomen bij de Britse tabloid de Daily Sketch. Daar brak hij door met een vroege foto van The Beatles. O’Neill fotografeerde behalve celebrity’s ook de Britse koninklijke familie en vooraanstaande politici, onder wie Nelson Mandela. Zijn foto’s worden over de hele wereld tentoongesteld en gepubliceerd in boeken. 

Meer over

Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.