PostuumTerry Jones (1942-2020)

Terry Jones was de omnivoor van Monty Python

Terry Jones in 2003.Beeld Hollandse Hoogte

Hij was wellicht bescheidenste lid van de legendarische comedygroep Monty Python, maar hij had nog geen jurk aangetrokken en een hoofddoek strak om zijn hoofd geknoopt of hij veranderde in een spectaculair vrouwspersoon met een stem waarmee je een boom kon vellen. Terry Jones, een van de oprichters van Monty Python en regisseur van de latere succesvolle Pythonfilms (waaronder het geruchtmakende Monty Python’s Life of Brian) is 21 januari op 77-jarige leeftijd overleden, nadat er in 2016 dementie bij hem was vastgesteld.

Voor mensen die The Meaning of Life (1983) hebben gezien zal Jones onvergetelijk zijn als de reusachtige Mr. Creosote, die in een restaurant explodeert als hij besluit na een eindeloze hoeveelheid gangen en kotspartijen nog een pepermuntje te nemen, ‘just one wafer thin mint’.

Jones hoorde bij de Oxford-kant van het academische Python-gezelschap. Hij werd geboren in de Welshe plaats Colwyn Bay, studeerde Engelse literatuur in Oxford en sloot zich daar aan bij de Oxford Revue. Hier ontmoette hij Michael Palin. Ondertussen vormden in Cambridge John Cleese en Graham Chapman ook een partnerschap. Het was een nieuwe generatie, die de comedywereld op zijn kop zou zetten. Palin en Jones werden de schrijfpartners van een nieuwe sketchshow van de BBC, die tussen 1969 en 1974 te zien was onder de titel Monty Python’s Flying Circus

Leden van Monty Python in 1976: Terry Gilliam, Neil Innes, Eric Idle en Terry Jones.Beeld Getty

De invloed van de Pythons op de comedywereld is misschien alleen te vergelijken met die van The Beatles op de populaire muziek. Jones was zelf een van de drijvende krachten achter het idee dat sketches geen punchline meer nodig hadden, maar als een stream of consciousness konden werken, geaccentueerd met absurdistische intermezzo’s (Nobody expects the Spanish Inquisition!).

Jones zou na het televisiebestaan van Python de filmregisseur van het gezelschap worden, waarbij het collectieve uitgangspunt hetzelfde bleef. Als de zes leden (naast de kernleden ook Eric Idle en de Amerikaan Terry Gilliam) alle zes om een ingeving moesten lachen, dan stond niets de realisatie van een scène in de weg en werd de moraal en goede smaak enthousiast aan de laars gelapt.

De meest omstreden film van de Pythons was Monty Python’s Life of Brian (1979), een soort evangelie volgens Python. Geen traditionele filmmaatschappij waagde zich aan dit onderwerp en het geld kwam van de Beatle George Harrison en zijn productiebedrijf HandMade Films. Jones was zelf te zien als de moeder van Brian die de opdringerige aanbidders terechtwijst: ‘He’s not the messiah, he’s a very naughty boy.’ De film veroorzaakte wereldwijde protesten en werd in een aantal landen verboden. Zo duurde het in Ierland nog acht jaar voordat Life of Brian werd uitgebracht.

Voor Jones was het protest gebaseerd op een misverstand: ‘De film ging niet over de woorden van Christus, maar over de mensen die hem volgden. En die de volgende 2000 jaren in zijn naam hebben gemarteld en gemoord, in de naam van liefde en vrede.’

Na de Python-jaren ontpopte Jones zich als een omnivoor, die televisieseries schreef (Ripping Yarns), films regisseerde, televisiedocumentaires over middeleeuwse geschiedenis maakte en commentaren schreef in Britse kwaliteitskranten, waarin hij de ‘War on Terror’ veroordeelde. Deze columns werden gebundeld in het boek Terry Jones’s War on the War on Terror, wat toch weer behoorlijk Python was.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden