Ter misleiding en daarop volgend vermaak

Legendarisch is het verhaal van de veilingtaxateur die de villa van de overleden eigenaar betreedt en zich onmiddellijk naar de beglaasde boekenkast haast al waar hij bibliofiele schatten vermoedt....

Nu bestaan er inderdaad boeken die ogen als een sigarenkist maar pas bij nadere inspectie een boek blijken te zijn. Andersom is gangbaarder: zo zond de firma Bols eens een boek toe aan relaties dat na openslaan geen bladzijden maar een flesje Corenwijn bleek te bevatten.

De oudste boeksimulanten dateren vermoedelijk uit de achtste eeuw. Hooggeplaatste geestelijken droegen een boekvormig doosje om hun hals dat ogenschijnlijk een bijbeltje leek maar gevuld was met een of meer relikwieën. Zeer gezocht zijn de soms rijk versierde aanstekers in boekvorm die werden vervaardigd in werkplaatsen nabij de slagvelden van de Eerste Wereldoorlog – lucifers waren onbruikbaar in de loopgraven.

Populair verzamelaarsobject zijn ook blikboeken. De Britse firma Huntley & Palmers, destijds 's werelds grootste koekjesproducent, verspreidde er in het eerste kwart van de vorige eeuw meer dan een half miljoen in vele varianten. Blikboeken kunnen tevensfungeren als sigarettenkoker, spaarpot of drankfles.

Een van Nederlands grootste verzamelaars van boeksimulanten is Marianne Plasmans die ruim 1100 exemplaren bezit; in Berlijn bestaat een winkel die uitsluitend in onleesbare boeken handelt.

Wie dezer dagen de Bijenkorf in Amsterdam, Den Haag of Rotterdam bezoekt kan (tot en met 15 januari) kennismaken met de boeksimulanten van de Duitse kunstenaar Sebastian Schmidt. Schmidt hakt zijn boekobjecten uit marmer of graniet in diverse kleuren – elk exemplaar is uniek. De uitvoering is zeer natuurgetrouw, soms zelfs inclusief gebruikssporen als een licht gebogen cover of hoekje.

De boeken van Schmidt zijn te benutten als presse-papier of boekensteun, maar horen eigenlijk, ter misleiding en daarop volgend vermaak, in de boekenkast. Prijzen tussen 25 en 260 euro, afhankelijk van steensoort en formaat. Ook leuk: een beetje in de buurt gaan staan van de uitstalling in de Bijenkorf en toezien hoe klanten, soms uit alle macht, proberen zo'n granieten boek open te slaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden