Ter Linde hervertelt bijbel zoals museumgids verklaart

Vijfhonderd aanwezigen haalden als één man de afbeelding van Jozef en de vrouw van Potifar uit hun programmaboekje. Op verzoek van prof....

Van onze verslaggever

Henk Müller

AMSTERDAM

Tout Amsterdam met religieuze interesse, gisteravond in de Rode Hoed bijeen, tuurde naar 'de duidelijk zichtbare vagina waar later vaak een doekje voor werd geschilderd omdat men Rembrandt te rauw vond'.

De zaal glimlachte van verbazing. Een van de weinig keren dat werd gelachen tijdens een avond gewijd aan de presentatie van het eerste deel van Het verhaal gaat. . . waarin de populaire Amsterdamse dominee Nico ter Linde de Bijbel hervertelt.

Ter Linde was bijna twintig jaar predikant in de Westerkerk, maar is sinds een jaar bezig aan een integrale hervertelling van de Bijbel die in totaal uit vijf boeken zal bestaan. Van Os trok gisteravond een parallel tussen Rembrandt en Ter Linde. Rembrandt schilderde en tekende het echte leven. De dominee wil de bijbelverhalen zo (na)vertellen dat ze niets verzoezelen. Het zoetige, moralistische, zeurderige stempel dat de bijbel is opgedruk, klopt niet. De moralistische sluier die over de bijbel hangt wil Ter Linden oplichten.

De avond zelf had het karakter van een eredienst waarin thema's uit de eerste boeken van het Oude Testament - zoals het boek Genesis en het verhaal van Jozef en zijn broeders - centraal stonden. De dichter/theoloog Huub Oosterhuis was hoofdcelebrant.

Oosterhuis las voor uit Ter Lindes boek. Deze teksten werden gelardeerd met muziek (Louis van Dijk) en met toneel (Ton Lutz), uitleg (Van Os) en een conference door Paul van Vliet naar aanleiding van oud-testamentische teksten. De teksten van Ter Linde vormen een hervertelling waarmee Ter Linde de symbolenwereld van de bijbel begrijpelijk wil maken voor mensen voor wie de taal en de Umwelt van de bijbel zo ver weg staan dat het boek der boeken onbegrijpelijk wordt.

Ter Linde beperkt zich niet tot puur vertalen. Hij ziet zich eerder als een gids in een museum die wil verklaren en uitleggen. Daarbij heeft hij geen bekering voor ogen 'hoewel een mooie bekering nooit weg is'. Hij wil met zijn boeken de schoonheid van de bijbelverhalen teruggeven.

Onmiddellijk bij het verhaal van de schepping maakt Ter Linden duidelijk dat het in de bijbel om verhalen gaat en niet om de weergave van historische feiten. Een priester schreef het scheppingsverhaal in de zesde eeuw voor Christus tijdens de Babylonische ballingschap.

'Denk niet dat die priester het over het begin van de wereld heeft, want daar weet de man niets van en hij is er bovendien niet in geïnteresseerd', zo zegt Ter Linden. De priester zingt een gelovige ballade over het waarom van de ellende waarin Israël verkeerde. Volgens Ter Linden zijn de bijbelse verhalen vooral bedoeld om troost te bieden.

Ook het verhaal over de zondvloed is geen registratie van een historische gebeurtenis. De verteller laat de ark van Noach op de berg Ararat stranden, maar dat betekent niet dat die daar ook te vinden is. 'Ga dus niet in blinde godsvrucht met een expeditie naar die ark zoeken, want je vindt nog eerder in Grimmland het koekhuisje van Hans en Grietje.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden