Tekenaar Dick Matena 'niet onopgemerkt gebleven'

Dick Matena's productie is verbijsterend veelzijdig. Het toont dat de tekenaar decennialang heeft gewerkt als een bezetene. Vijf zalen gewijd aan het kameleontische oeuvre van alleskunner Dick Matena.

De verstripping van De Avonden heeft Matena ook buiten de stripwereld erkenning gebracht. Beeld Dick Matena

Getekend leven heet de overzichtstentoonstelling die in Museum Meermanno is gewijd aan het kameleontische oeuvre van Dick Matena (72). Als je door de vijf zalen langs zijn verbijsterend veelzijdige productie loopt, begrijp je die titel steeds beter: Matena heeft gewerkt als een bezetene en zijn gelaat is getekend door het decennialang beulen achter de tekentafel, koffie en peuken binnen handbereik. Hij noemt strips maken 'slavenwerk, monnikenwerk', maar het resultaat is 'niet onopgemerkt gebleven', zoals Reve schreef. De verstripping van De Avonden, nu twaalf jaar geleden, heeft Matena ook buiten de stripwereld erkenning gebracht.

In het museum ligt een foto van Matena als Pa Polletje, de geestelijk vader van stripfiguur Polletje Pluim die in 1967 in weekblad Prinses verscheen. Hij heeft een pony en een bril met zwaar montuur: een echte nerd. Hij had jaren in de Toonder Studio's gewerkt, maar maakte nu zijn eerste eigen strip, die hij schreef, tekende en inkleurde. Polletje Pluim maakte echter al snel plaats voor De Argonautjes in het razend populaire weekblad Pep. Matena wilde meer: realisme. Zijn kans kwam in 1977, toen hij sf-strip Virl ging tekenen voor Mickey's Maandblad. Hij ging in een strakkere stijl tekenen en zijn eigen handschrift begon vorm te krijgen.

Volwassener

De inhoud veranderde mee en werd volwassener. Matena kreeg aanbiedingen uit het buitenland en leverde verhalen aan Heavy Metal, het Amerikaanse cultblad voor fantasy en sciencefiction, wat hem weer publicaties opleverde in gerenommeerde Europese bladen als het Spaanse El Vibora. Alleskunner Matena, die in Nederland heeft getekend voor Tina en Donald Duck, publiceerde over de grenzen pittige porno.

Het aardige aan de expositie is dat de correspondentie tussen Matena Toonder zien is. Het getuigt van Toonders bewondering voor zijn jongere collega. Hij schrijft op 22 augustus 1980: 'De echte strip heeft recht op een serieuze beoordeling, waar de lezertjes en de critici nog lang niet aan toe zijn. Daarom is jouw werk belangrijk.' Het heeft Matena bepaald niet aan ambitie ontbroken om die 'serieuze beoordeling' af te dwingen.

Dick Matena met zijn partner Beeld anp

Vanaf eind jaren tachtig tekent hij biografieën van kunstenaars als Edgar Allen Poe, Vincent van Gogh en Mozart, in zijn kenmerkende heldere lijn. Het is de opmaat voor zijn literaire tour de force: De Avonden. Matena heeft de smaak te pakken en stort zich op andere klassiekers. Zijn donkerste boek is zonder twijfel Dwaallicht van Elsschot. Dat betekent niet dat de tekenaar in somberheid is gedompeld: nog maar een jaar geleden schiep hij de lichtvoetige strip Tom Poes en de Pas-Kaart. Op één paard kun je niet wedden.

Dick Matena - getekend leven In Museum Meermanno, Den Haag. T/m 27/9. Bij de tentoonstelling is een gelijknamig dossier verschenen, € 9,95.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden