Te rustig West-End zet grote namen in

Ook de Londense theaters hebben last van de kredietcrisis. Met beroemdheden en theaterversies van films wordt geprobeerd publiek te trekken.Van onze verslaggever..

Londen Nadat vijf jaar geleden Vincent van Gogh hoofdpersoon was in een toneelstuk in het Londense West-End, is die eer nu te beurt gevallen aan Johannes Vermeer. De voorstelling Vincent in Brixton (met in de hoofdrol ‘onze’ Jochum ten Haaf) werd destijds een doorslaand succes, en zelfs op Broadway gespeeld, maar Johannes Vermeer heeft het beduidend moeilijker. Het publiek loopt niet storm voor de productie Girl with a pearl earring die nota bene geprogrammeerd staat in een van de mooiste Londense theaters, Theatre Royal aan de Haymarket.

Het stuk, dat eerder deze maand in première ging, kreeg over het algemeen matige tot slechte kritieken. Daarbij komt dat het theaterseizoen, dat juist deze maand op volle toeren had moeten draaien, maar matig op gang komt. Een woordvoerder van PT Associates, het bureau dat in Londen de marketing van bijna alle West-End producties doet, meent dat er op dit moment weinig voorstellingen zijn waar de mensen graag hun huis voor uitkomen. Producenten spelen op veilig en kiezen voor theaterversies van beroemde films als Brief Encounter en Rain Man. En voor sterren: Rowan Atkinson (Mr. Bean) gaat binnenkort de hoofdrol spelen in de musical Oliver en Kenneth Brannagh doet goede zaken als hoofdrolspeler in Tsjechovs Ivanov.

De persvoorlichter van het National Theatre houdt het erop dat de mensen vanwege de kredietcrisis hun geld niet zo snel meer uitgeven, en dat zelfs Gordon Brown daar voorlopig niets aan kan verhelpen. Misschien moet producent Henk van der Meyden de gok maar eens wagen en zijn Rembrandt, de musical uit 2006 naar Londen brengen. De tijd lijkt er rijp voor.

Iets meer belangstelling voor Girl with a pearl earring zou overigens volkomen terecht zijn. Het is weliswaar een traditionele opvoering van een keurig stuk, maar wat acteerprestaties en aankleding betreft is het zeer de moeite waard. Het toneelstuk is, evenals de gelijknamige film uit 2003, gebaseerd op de roman van Tracy Chevalier, waarin de relatie tussen de Delftse schilder en het dienstmeisje Griet de rode draad is. De film waaierde nogal uit naar een lovestory, in het theater krijgen we meer te horen over schildertechnieken, kleurstellingen en over de rangen en standen in het artistieke milieu in het zeventiende-eeuwse Holland.

Alles werkt toe naar het magische moment dat Griet (Kimberley Nixon, in Nederland bekend van de BBC-serie Cranford) de beroemde geel-blauwe hoofddoek omknoopt en ten slotte de parelen oorbel aandoet – en aldus op een van Vermeers mooiste schilderijen vereeuwigd wordt. Dat er tussen schilder (kalm en ingetogen gespeeld door Adrian Dunbar) en model iets broeit dat weinig met techniek en meer met erotiek te maken heeft, wordt ook hier niet verbloemd. Maar deze voorstelling gaat toch vooral over het gezinsleven van Vermeer en zijn werkomstandigheden, waarbij de rol van de rijke koopman en mecenas Van Ruijven voor komische noten zorgt.

Intussen heeft aan de overkant van de Theems het National Theatre wel degelijk twee publiekstrekkers in huis: Vannessa Redgrave speelt de solo The year of magical thinking (naar verluidt haar laatste toneelrol) en Ralph Fiennes is een indrukwekkende Oedipus in een nieuwe bewerking van Sofokles’ tragedie. Fiennes, voor de gelegenheid met gemillimeterd haar, combineert een prachtige tekstbehandeling met een hoge mate van inleving in zijn rol van de tragische koning die ooit zijn vader vermoordde en zijn moeder trouwde. De innerlijke verscheurdheid, en de uiterlijke treurnis daarover zijn bij Fiennes in subliem evenwicht. In een verder eigentijdse setting (moderne kostuums, grote bronzen zetstukken) wordt het koor gespeeld en gezongen door maar liefst vijftien mannen die daarmee aan deze Oedipus een grote dramatische kracht geven.

Vanessa Redgrave (71) doet het in The year of magical thinking (gebaseerd op de memoires van Joan Didion) helemaal in haar eentje: een poëtische monoloog over een vrouw die met zichzelf en het leven in het reine probeert te komen na de plotselinge dood van haar man. Redgrave draagt geen parelen oorbel, maar glanst als vanzelf.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden