Te koop: de kijk van student W.F. Hermans op de aarde

Veel antiquaren krijgen hun klanten tegenwoordig niet meer te zien. De handel speelt zich voor een groot deel via internet af....

Aanstaande woensdag verschijnt hun jubileumcatalogus met 171 handschriften – in boeken, op kaartjes, in briefvorm, soms ook complete manuscripten – van vaderlandse auteurs. En op 1 december verschijnt bij uitgeverij IJzer het tweede deel van hun Winkeldagboek, met nieuwe anekdotes uit het levendige antiquarenbestaan. Hoe lang ze dat nog kunnen bijhouden is ongewis, want daarvoor is rechtstreeks contact met de koper essentieel.

Hesselink & Engberts hebben de hand weten te leggen op vele unica. Trots leggen ze de cahiers op tafel. ‘Dit zijn de collegeaantekeningen Klimatologie en Oceanografie van W.F. Hermans, 1e Helmersstraat 208 Amsterdam, plus samenvattingen van gelezen etnologische boeken, én het typoscript van zijn dissertatie in de fysische geografie uit 1955’, zegt Hesselink.

Nooit eerder gezien. Aantekeningen uit 1940-1942 over luchtdruk en winden, de ‘vorm der aarde’, met kaartjes en grafieken. Alsof je oog in oog staat met de grondstof voor de roman Nooit meer slapen. Hoe komen Hinderickx & Winderickx hieraan? ‘Van een meneer uit Dordrecht, die ze op een veiling had verworven.’ Bij de samenvattingen krijgt de koper ook de boeken die Hermans las. ‘Dan kun je zien hoe hij Fr. Olbrechts studie Ethnologie (1936) samenvatte. Diens zin ‘over de legendarische tien verloren stammen van Israël werden veel dissertaties geschreven’, wordt bij WFH: ‘veel geschrijf over de 10 verloren stammen Israëls.’

Opwindend materiaal voor de fan die over 6500 (collegedictaten), 3500 (samenvattingen) of 1500 euro (dissertatie) beschikt. Hermans-biograaf Willem Otterspeer moet zich haasten, want na woensdag kunnen deze documenten in anonieme verzamelingen verdwijnen. Of er op 21 november een rij liefhebbers voor de winkel staat, durven de antiquaren niet te voorspellen. Zeker is dat de telefoon vaak gaat rinkelen en de mailbox zal vollopen.

Niet alleen vanwege Hermans. De catalogus bevat ook Brouwers, AFTh, Connie Palmen – bijvoorbeeld haar brief uit 2005 aan een dichter: ‘Spaar me je moralisme en geklaag, daar heb ik geen tijd voor en geen zin in.’ Voor 55 euro kom je te weten wie die arme dichter is. Ook aangeboden: een pagina van Reves toneelstuk Moorlandshuis (120 euro), met aan ommezijde de notitie: ‘Men moet het zeggen, dan is het goed/ dan kan men sterven.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden