Recensie Tanja Ritterbex

Tanja Ritterbex’ kijk op het internet is een snoepwinkel vol absurde mogelijkheden ★★★★☆

De kunstenares is op haar best als ze verder gaat dan de parodie.

Screenshot uit de video New DIY Face Shaping! Beeld Tanja Ritterbex

Tanja Ritterbex – Free the Eyeball. Nest, Den Haag. T/m 7/7.

De Lady Gaga van de beeldende kunst, zo wordt Tanja Ritterbex (34) ook wel genoemd. Wie ronddwaalt in haar solotentoonstelling Free the Eyeball in de Haagse galerie Nest, snapt waarom: de ruim zestig videowerken die daar te zien zijn, in formaat wisselend van muurvullende projecties tot iPhone-schermpjes, staan bol van de glitter, felle kleuren en waanzinnige uitdossingen.

En ze staan bol van Tanja Ritterbex zelf. Voor dit project kroop de kunstenaar in de huid van een personage dat niet meer weg te denken is uit onze tijd: de influencer. Tijdens een residentie op Curaçao maakte Ritterbex drie maanden lang elke dag een vlogger-achtige video, en, naar aanleiding van die video, een schilderij.

Die fascinatie voor onlinecultuur keert vaker terug in haar werk. Eerder viel Ritterbex, die in 2016 de Koninklijke Prijs voor de Vrije Schilderkunst won, bijvoorbeeld op met haar Everyday Selfie Project (2015-16), waarin ze een jaar lang dagelijks een selfie van zichzelf op Facebook postte en deze het jaar erop naschilderde. De titels voor de werken koos ze uit de enorme stroom commentaar op de foto’s die ze van haar Facebookvrienden kreeg.

Net als in dat selfieproject laveert de expositie in Nest tussen kritiek op en bewondering voor de mogelijkheden van het internet. Alle YouTube-clichés zijn aanwezig: dansvideo’s, beautyinstructies, video’s waarin vlogger Tanja persoonlijke ontboezemingen en dagelijkse belevenissen met haar kijkers deelt. Ritterbex tuit haar lippen als een echte beautyvlogger of spreekt met zachte, zalvende stem over haar spirituele ontwikkeling. Na elke video roep ze haar kijkers op om haar kanaal te liken.

Wie wel eens tijd op internet doorbrengt, heeft het allemaal al eens gezien, maar niet op deze manier: uitvergroot tot monsterlijke proporties. Met merknamen op haar gezicht geschilderd imiteert Ritterbex een modegoeroe. Ze prijst op hysterische toon producten aan in haar ‘Hysterical Shop’. Tegen het flauwe aan, absoluut, maar haar overgave en gevoel voor humor voorkomen dat het dat écht wordt.

Hier en daar wordt al dat parodiëren wel wat vermoeiend. Ritterbex is dan ook op haar best als ze verder gaat dan dat en haar fantasie de vrije loop laat. Zo knutselt ze in een video twee enorme handen om zichzelf af te leiden van haar jeukende muggenbulten. Bij wijze van gezichtsmasker legt ze een pannenkoek op haar gezicht. Een video waarin ze vertelt over haar angst voor honden ontspoort tot een door haar nagespeeld hondengevecht.

Op die momenten tovert ze haar alledaagse omgeving om tot een snoepwinkel vol absurde mogelijkheden. Wie de expositie bezoekt kan dan ook niet anders concluderen dan dat het internet een behoorlijk magische plek zou kunnen zijn, als al die vloggers ook maar een sprankje van haar verbeeldingskracht en humor zouden hebben.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden