And Venus was her nameJoanne

Take my hand, stay Joanne, Heaven’s not ready for you

Paul Onkenhout en John Schoorl schrijven elke week over een liedje waarvan de titel bestaat uit alleen een voornaam. In Joanne zet Lady Gaga haar tragische tante Joanne in het zonnetje.

Take my hand, stay Joanne, Heaven’s not ready for you

(Lady Gaga, 2016)

null Beeld

Joanne Stefani Germanotta overleed op 18 december 1974. Op een bescheiden grafsteen op de Gate of Heaven Cementery in de staat New Jersey is haar naam te lezen. Joanne, een onbekende jonge vrouw, stierf op haar 19de aan de auto-immuunziekte SLE.

Twaalf jaar na haar dood, in 1986, werd Stefani Joanne Angelina Germanotta geboren, aan de andere kant van de rivier de Hudson, op een welvarende plek in Manhattan. Ze was de dochter van Joe Germanotta, een geslaagde internetondernemer.

Die dochter noemde zich Lady Gaga, naar een nummer van Queen, Radio Ga Ga. In die hoedanigheid werd ze megaberoemd en zette ze in 2016 het spotlicht op haar tante Joanne met de folky ballad Joanne, van het album Joanne, te zien en te horen gedurende de Joanne World Tour. De onbekende Joanne werd postuum een Joanne van formaat.

Joanne (de tante) wilde een leven leiden als kunstenaar en maakte schilderijen en gedichten. Maar haar ziekte stak overal een stokje voor, zonder dat men wist wat ze precies mankeerde. Haar handen waren aan het eind van haar leven zo beschadigd dat dokters voorstelden om ze te amputeren, om haar te redden. Maar dat stond haar moeder niet toe.

Joanne Stefani Germanotta Beeld
Joanne Stefani Germanotta

In het ouderlijk huis was Lady Gaga omringd met foto’s van haar tante. Joanne was ‘het centrum van de pijn’ in de familie Germanotta. Al vroeg groeide het idee dat zij de artiest moest worden die haar tante niet kon worden. Ze zei dat ze ook Joanne is en daarom over ‘twee harten’ beschikte. ‘Ik voel mijn hele leven al een sterke connectie met haar.’

Op Fame, haar debuutalbum uit 2008, verschafte Lady Gaga haar tante het nimmer bereikte podium. Het gedicht For a Moment, waarin ze een alledaagse wandeling in de regen beschrijft, stond afgedrukt in het cd-boekje. Onder een Duitstalig gedicht van Rainer Maria Rilke (1875-1926) liet de zangeres later op haar linkerarm de handtekening van haar tante tatoeëren.

Joanne Trattoria in Manhattan. Beeld
Joanne Trattoria in Manhattan.

Ook vader Joe deed deed een duit in het zakje ter nagedachtenis van zijn overleden zus. Hij zette in 2012 het restaurant Joanne Trattoria op in Manhattan. Verkrijgbaar zijn Joanne’s Meatballs en Joanne’s Spaghetti with sausages, heerlijk weg te spoelen met Joanne Wine. Voor de thuiskok is er het Joanne Trattoria Cookbook, met natuurlijk een voorwoord van Lady Gaga.

Halverwege de documentaire Gaga: Five Foot Two (2017), die draaide om de totstandkoming van het album Joanne, klopte Lady Gaga aan bij haar oma in het verzorgingshuis, samen met haar vader. Nadat grootmoeder een la had leeggegooid met foto’s van tante Joanne, losse notities en gedichten van Joanne, hield Lady Gaga haar smartphone bij het oor van oma.

En daar klonk Joanne, het sobere nummer. ‘Het is een mooi liedje’, zei oma toen het nummer was afgelopen. Lady Gaga: ‘Ik heb het voor jou en pap geschreven.’ ‘Maar je moet niet te sentimenteel worden meisje’, vervolgde oma. ‘Het is zo lang geleden.’

null Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden