Wakkerlandsjan Kuitenbrouwer

Taalspreading gaat ons extra tijd en papier kosten

null Beeld

Meepraten voor beginners: Jan Kuitenbrouwer schrijft het woordenboek van de verbale burgeroorlog die we het ‘openbaar debat’ noemen. Met zijn inclusieve, politiek correcte taalgebruik claimt de woke gemeenschap extra taalruimte.

Politiek correct taalgebruik is zelden compacter dan politiek incorrect. ‘N****’ werd ‘zwart persoon’, werd ‘persoon van kleur’. Eén woord, twee woorden, drie woorden. En de echte purist gebruikt tegenwoordig → BIPOC, black, indigenous people of color – vijf woorden. Dat betekent: zwarte en inheemse mensen van kleur.

‘Inheemse mensen van kleur’ was vroeger ‘ingeboren Amerikanen’ (native Americans) en daarvoor waren het ‘indianen’. Eén woord, twee woorden, vier woorden.

Vroeger had je de ‘mongool’, nu heb je de ‘persoon met Downsyndroom’. ‘Invalide’, acht letters, ‘gehandicapte’, twaalf letters, ‘mensen met een beperking’, 21 letters. ‘Slaaf’, één woord, ‘tot slaaf gemaakte’, drie woorden. Op One World, de wokeste website van Nederland, staat dat ‘minderheden’ eigenlijk ook niet meer mag. Dat moet ‘gemarginaliseerde groepen’ zijn. Eén woord wordt twee woorden. Een volledig → woke, politiek correct en → inclusief taalgebruik gaat ons extra tijd en papier kosten.

De redenering achter dit soort taalveranderingen is meestal dat de bestaande term krenkend of denigrerend is, en de nieuwe dat verhelpt. Maar die winst is niet altijd evident. Een ‘handicap’ is een ‘beperking’, letterlijk, waarom moest het eerste in de ban ten gunste van het tweede? Je kunt zeggen dat een groep ‘marginaliseren’ minder erg is dan haar aan te merken als minder(waardig), dus wat maakt ‘gemarginaliseerde groep’ beter dan ‘minderheid’? Misschien vooral dat het langer is?

Je hebt manspreading, mannen claimen lichaamsruimte door met hun benen wijd te zitten, maar je hebt ook taalspreading, het claimen van taalruimte. In de jaren zestig had je de ‘gastarbeider’ (twaalf letters) nu is dat ‘iemand met een migratieachtergrond’ (31 letters).

Bij genderinclusieve voornaamwoorden zie je het ook: denk maar niet dat je ons gewoon ‘hij’ of ‘zij’ kunt noemen, hier is een plattegrond met al onze preferred pronouns. Leer maar uit je hoofd. Schik maar in, is de boodschap, doe maar moeite, investeer maar tijd en aandacht in ons.

Ooit had je de HLB-beweging, voor de emancipatie van homo’s, lesbiennes en biseksuelen. De ‘T’ kwam erbij, voor transgender, de ‘Q’ voor queer en/of questioning, de ‘I’ voor intersekse, en de ‘A’ voor aseksueel en/of ally (bondgenoot). Daarna kwam er een ‘+’ achter, voor alle andere variëteiten; allemaal tot je dienst, zei de taal, maar zo is het welletjes.

Het tegenovergestelde van spreiding is samentrekking, bijvoorbeeld door middel van een afkorting. Sommige identiteitsactivisten zijn daarom tegen afkortingen, want dan lever je taalruimte in.

Sylvia Obell van de Netflix-podcast Okay, Now Listen is dus tegen BIPOC. ‘Neem de tijd om ‘zwart’, → latinx en ‘Aziatisch’ te zeggen’, zegt zij. ‘Als je ons allemaal op een hoop gooit, is dat uitwissing’, → erasure, zegt zij, een belangrijk woord van de identiteitsbeweging, dat doet denken aan ausradieren. ‘Zeg onze namen. Neem de tijd om te leren. Laat mij zien dat je het verschil kent. Het hele punt is juist dat we ruimte in beslag willen nemen.’

Om dezelfde reden is ook Charmaine Nelson, historicus aan de McGill Universiteit in Canada, tegen afkortingen zoals BIPOC. ‘Zwarte Amerikanen en inheemse mensen van kleur hebben heel verschillende achtergronden en ervaringen’, zegt zij. ‘Alles onder één noemer brengen is een vorm van uitwissing, de essentie van genocide.’

Het ís waar. Zoals Victor Klemperer schreef in zijn fameuze boek over de taal van het Derde Rijk, LTI (Lingua Tertii Imperii): de nazi’s waren gek op afkortingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden