Taalgebruikwoord van de week

Taalgebruik!: jargonwoord van de week

Dialect, jeukend jargon, straattaal of neologisme – elke week ontwaart de Volkskrant een opvallend woord. Hoe heet dat dikke touw aan mijn boot eigenlijk?

De thermometer tikt weer dubbele cijfers aan en de eerste aanmaning voor het havengeld ligt op de deurmat; het vaarseizoen is begonnen.

Tot een jaar geleden had ik, op een kanotocht in Borkel en Schaft naar Valkenswaard na, weinig met vaartuigen. Daar is verandering in gekomen toen ik vorig voorjaar een polyester kuipje aanschafte voor krap drie man. Draai je het gashendel een beetje open – sjokken wordt doorstappen – dan bromt het 2,5-pk-motortje bijna eraf.

Ik kwam erachter dat er voor alles wat met boten te maken heeft wel een woord is. Hier heeft het Engels nooit huisgehouden, hier kom je niet weg met woorden aan elkaar plakken.

Googlen naar onderdelen is hierdoor een hele klus. Toen ik op zoek was naar ‘dik touw langs de zijkanten’, kwam ik op ‘kabelaring’. Een woord dat zijn oorsprong vindt in het Portugees, van cabo de ala (‘de kabel om te halen’).

Oorspronkelijk is het, en ik citeer hier het Zeemans-woordenboek (1856) van Jacob van Lennep, ‘een (...) touw, waarvan het middel voor tusschen de kluizen en de enden langs stuur– en bakboordsbattery tot aan het achterspil gebracht met drie slagen om dat spil gelegd, (...) met seisings op het ankertouw vastgemaakt (...) om het anker te lichten.’

Kluizen? Achterspil? Seisings? Na iedere golf volgt een hogere, tot ik kopje-onder ga en een bonkige 17de-eeuwse kapitein schreeuwt: ‘Kabelaring naaien!’ Als een Maarten Biesheuvel-personage breekt bij mij het angstzweet uit. Het wat? Het hoe? Ik?

Ik laat de kabelaring maar even voor wat ze is. Laat ik eerst maar met ‘zo’n ding van plastic met zo’n rond handvat’ al dat water uit de boot scheppen.

Lees hier alle afleveringen van alle rubrieken van de pagina Taalgebruik! uit de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden