TAALGEBRUIKLEZERSPOST

Taalgebruik!: Is het nu verdrietig, triest, treurig, sneu of droevig?

Volkskrantlezers vinden veel. En misschien wel het meest vinden ze iets van ons taalgebruik. Terecht? Als het om verdriet gaat niet.

Melvin Werkhoven mailde ons over het gebruik van ‘het is verdrietig’ in plaats van ‘het is triest/sneu’. ‘Verdrietig’ is volgens hem voorbehouden aan ‘Ik ben verdrietig’. ‘Is het een anglicisme?’, vraagt hij. ‘In het Engels kun je sad volgens mij wel op beide wijzen gebruiken.’

Kan in plaats van iemand ook iets verdrietig zijn, is dus eigenlijk de vraag. Dat kan: het woordenboek zegt dat ‘verdrietig’ behalve ‘verdriet hebbend’ (iemand) ook ‘van verdriet getuigend’ of verdriet veroorzakend’ (iets) kan betekenen. Een anglicisme-alarm is dus misschien wat voorbarig – al valt de eventuele invloed van het Engels natuurlijk nooit uit te sluiten.

Door te variëren met woorden als ‘verdrietig’, ‘triest’ en ‘sneu’ (Ronald Koeman vond de dingen in het verleden vaak ‘spijtig’, wat met zijn neuzelstem extra spijtig klonk) kun je wel een bepaalde nuance aanbrengen: ‘het is verdrietig’ klinkt iets plechtiger (denk Hugo de Jonge) dan bijvoorbeeld ‘het is triest’ en iets berustender dan ‘het is treurig’, waaruit moedeloosheid of zelfs woede kan spreken. In ‘het is sneu’ klinkt dan weer medelijden door.

Taalkundige Jan Renkema had zich ook al eens over dit opbeurende rijtje woorden gebogen en constateerde eveneens dat er verschil bestaat ‘in de ‘kleur’ van de betekenis’. Hij wist bovendien te melden dat ‘verdrietig’ eerder wijst op een emotie dan op een stemming, en dat ‘treurig’ vaak iets langer duurt dan ‘droevig’.

Bijzonder droevig was de bijdrage van Madonna in het nummer Sorry uit 2006, waarvoor ze het Engelse zinnetje ‘I’m sorry’ door een vertaalmachine had gehaald (en niet de moeite had gedaan het resultaat voor te leggen aan een moedertaalspreker), met als treurig resultaat voor wat betreft het Nederlands: ‘ik ben droevig’ – of drovik, zoals ze het zelf zegt, met een keiharde k, want ook de uitspraak even nagaan was blijkbaar te veel gevraagd. Het berouwvol uitgesproken intro, tegen een achtergrond van onheilspellende synthesizerviolen, luidt nu voor altijd: je suis désolée, lo siento, ik ben drovik, sono spiacente, perdóname.

Verderop in het nummer doet ze dit rijtje overigens nog eens dunnetjes over in het Japans, Hindi, Pools en Hebreeuws. Haar Pools schijnt volstrekt onverstaanbaar te zijn en zou eerder Litouws aandoen; in het Hebreeuws zou ze iets zeggen wat neerkomt op het ‘pardon’ wanneer je een vreemde aanspreekt.

Er bestaan vertaalbureaus die bereid zijn zulke zinnetjes correct om te zetten in de gekste talen, maar dat vond team-Madonna blijkbaar niet nodig. Het is verdrietig.

Vindt u ook iets van ons taalgebruik? taal@volkskrant.nl

Lees hier alle afleveringen van alle rubrieken van de pagina Taalgebruik! uit de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden