TaalgebruikLezerspost

Taalgebruik!: grip of greep, smaakvol of smakelijk, wat is het juiste woord?

Volkskrantlezers vinden veel. En misschien wel het meest vinden ze iets van ons taalgebruik. Terecht?

Grip of greep?  

Joop Vermeulen uit Den Haag schrijft: ‘Nu (zelfs) Paulien Cornelisse het woordje ‘grip’ achteloos in haar 150-column werpt, is het een standaard Nederlands woord geworden. Niet langer een Engelse afgeleide van ‘greep’.’

Inderdaad, niet langer – en al best lang niet, om eerlijk te zijn. Zo plaatst Onze Taal het in de categorie ‘algemeen geaccepteerd’. 

Ook andere taalautoriteiten zijn het erover eens: ‘grip’ en ‘greep’ zijn inmiddels zo goed als inwisselbaar. Ze worden dan ook naar hartelust tegen elkaar ingewisseld. 

Toch is er ergens een gedeeltelijke verdeling van betekenissen ontstaan:

- ‘Ik krijg er geen greep op’ gebruik je (onder meer) als je ergens de controle over of verliest, over een situatie bijvoorbeeld.

- ‘Ik kan er geen grip op krijgen’ gebruik je (bijvoorbeeld) als je moeite hebt iets te begrijpen, Duitse grammatica bijvoorbeeld.

Maar dan nog blijkt dat ook in de eerstgenoemde situatie vaak het woord ‘grip’ wordt gebruikt.

En ja, grip is van oorsprong een Engels leenwoord. Maar iemand die nu nog zegt dat hij, met de g van goal, ergens geen grip op heeft, loopt ernstig risico te worden uitgelachen – behalve als hij het over zijn tennisracket heeft, natuurlijk.

Smaakvol of smakelijk?  

Marreke Prins uit Amsterdam: ‘Ik lees in recepten in de Volkskrant dat een gerecht smaakvol is. Moet het niet zijn: smakelijk? Smaakvol doet me denken aan een mooi ingericht huis. Kunt u mij helpen?’

Bij noodkreten van lezers is het taalloket niet te beroerd om in actie te komen. En inderdaad, zowel in de Volkskeuken als in recensierubriek Uit eten kwamen we het dit jaar al eens tegen:

12 maart, Volkskeuken: ‘125 g smaakvolle trostomaatjes’.

3 januari, Uit eten: ‘een karig bordje nogal ongezellig bruine soep die (...) de stevige, smaakvolle vulling van een bouillabaisse mist’.

Weer zo’n geval van ‘vroeger betekende smaakvol alleen smaakvol, maar tegenwoordig betekent het ook smakelijk’? Niet als het aan Van Dale ligt:

smakelijk goed smakend, dat is smakelijk klaargemaakt

smaakvol met smaak (gekozen, gemaakt), getuigende van goede smaak: smaakvol gekleed

In een artikel over ‘slow cooking’ op 26 maart lazen we over ‘een prachtige, oerzachte en smaakvolle bout, die nu ineens nogal trendy geworden is’.

Misschien geldt dat laatste ook wel voor het woord ‘smaakvol’ zelf. En trendy en correct zijn als het om taal gaat nu eenmaal niet altijd de beste vrienden, dus laten we het voortaan maar gewoon op ‘smakelijk’ houden, als het over lekker gaat.

Vindt u ook iets van ons taalgebruik? taal@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden