FilmrecensieSystem Crasher

System Crasher is een oprechte en hartverscheurende film over falende kinderpsychiatrie ★★★☆☆

Finaal smakt de 9-jarige Benni (Helena Zengel) de filmtitel tegen het scherm. Het is een treffende karakterisering van het meisje, of dan tenminste van haar furieuze kant. Steeds weer barst de hel los in Benni, hoe engelachtig ze ook oogt in de Duitse filmhuishit System Crasher, met haar witte haar en bleke, haast doorschijnende huid.

Het door haar moeder afgedankte meisje wordt telkens aan onderzoeken onderworpen, maar niemand weet waarom ze steeds door agressie wordt overmand en kapotmaakt wat haar lief is. De enige constante is dat Benni door het lint gaat zodra je haar gezicht aanraakt en ze zich door geen enkele pleegfamilie, instelling of woongroep laat beteugelen. De Duitse kinderpsychiatrie schiet tekort voor zulke Systemsprenger, blijkt uit schrijver en regisseur Nora Fingscheidts speelfilmdebuut, dat op het filmfestival van Berlijn de Alfred Bauer-prijs voor vernieuwde cinema won.

Fingscheidt pretendeert nooit dat ze zelf de oplossing kent. Via subtiele details ontvouwt ze Benni’s nu al rampzalige leven, zoals de fotoalbums naast haar bed: één voor elke plek waar ze werd ondergebracht. Wanneer Benni kortsluiting krijgt, krijgt de film dat ook. Met de afwisselend ingetogen en explosieve stijl blijft Fingscheidt dicht bij Benni, zonder echt tot haar door te kunnen of willen dringen. Wanneer ze het weer eens op een rennen zet, razen we achter haar aan op schurende drum-’n-bass.

De enige die tot haar lijkt door te kunnen dringen is mevrouw Bafané (Gabriela Maria Schmeide), Benni’s maatschappelijk werker. Of misschien ook de sympathieke schoolbegeleider Michael (Albrecht Schuch), die zich aan een een-op-eenmissie waagt. Twee weken samen in een boshut, frisse lucht, ruimte en fysieke arbeid: wat bij probleempubers werkt, zou ook bij Benni kunnen aanslaan. Beter dan de dagelijkse pillencocktail. Maar Michael kan de gevolgen van zijn reddingsactie niet overzien.

System Crasher is oprecht en hartverscheurend, maar loopt zelf vast in het systeem. Hulppogingen en rampspoed wisselen elkaar af als een slopende estafette, en op den duur voegen die etappes weinig toe. Dat Fingscheidt aan Benni’s buitenkant blijft en haar relaas grotendeels vertelt vanuit het perspectief van de hulpverleners, heeft nog een grotere prijs: het meisje wordt een pion in haar eigen verhaal, die op steeds grotere afstand van de toeschouwer wordt geplaatst.

Aan hoofdrolspeler Zengel, 11 tijdens de opnamen, zal het niet liggen: ze lijkt werkelijk alles te geven in deze zeer lichamelijke rol. Alsof ze zichzelf letterlijk en figuurlijk binnenstebuiten keert.

System Crasher

Drama

★★★☆☆

Regie Nora Fingscheidt 

Met Helena Zengel, Albrecht Schuch, Gabriela Maria Schmeide, Lisa Hagmeister,  Melanie Straub, Victoria Trauttmansdorff

118 min., in 30 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden