Drama

Sylvia

Een Sylvia Plath die geen letter schrijft

David Sneek

Schreef ze in regelmatige ritmes, of in een vrijere stijl? Gebruikte ze rijm of niet? Had ze een voorkeur voor een ongebruikelijke woordkeuze, of juist voor alledaags taalgebruik?

Het meest opmerkelijke aan Sylvia, over het korte leven van de Amerikaanse literaire ster Sylvia Plath, is dat de film geen enkel idee weet te geven wat voor poëzie de hoofdpersoon schreef.

Het is een probleem waarvoor meerdere excuses kunnen worden aangevoerd. Zo kreeg regisseur Christine Jeffs van de dochter van Plath geen toestemming de gedichten te gebruiken, wat zeker een obstakel was - hoewel een vergelijkbare situatie niet verhinderde dat enkele jaren geleden met Love is the Devil een knappe visie op het leven van de schilder Francis Bacon werd gemaakt. Daarnaast laten de sombere teksten van Plath zich maar moeilijk in filmbeelden vertalen - al moet er toch wel wat beters kunnen worden bedacht dan de zich voortdurend samenpakkende donkere wolken in Sylvia.

Maar de belangrijkste oorzaak dat Sylvia zo aan de vorm en de taal van de gedichten voorbij gaat, is veel eenvoudiger; de film toont domweg geen echte interesse in literatuur. Hij gaat over het liefdesleven van Plath, de pijnlijke relatie met haar echtgenoot, de dichter Ted Hughes, en haar zelfmoord op dertigjarige leeftijd.

Die tragedie wordt zeker niet slecht uitgespeeld. Gwyneth Paltrow maakt in de hoofdrol de ziekelijke overgevoeligheid van Plath voelbaar, en de jaren vijftig-sfeer waarin zij gevangen is, wordt goed getroffen. Zwaarmoedige strijkers en donkere interieurs vormen een mooie achtergrond voor het noodlottige traject dat Sylvia moet afleggen.

Alleen stuit de film onderweg keer op keer op dezelfde contradictie. Voor de personages is hun geschreven werk het belangrijkste in het leven, ze herhalen het in alle toonaarden. Maar in de ogen van de filmmaakster mag een scène waarin pen en papier zichtbaar zijn zeker niet langer dan één shot duren.

Zo is Sylvia een drama geworden dat aan de ene kant laat doorschemeren dat literatuur eigenlijk maar vervelend is - te saai voor filmbezoekers in elk geval - en dat tegelijk vol bewondering wil kijken naar de mensen die er gepassioneerd hun leven aan wijden.


Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden