Sylvia Hoeks zet traditie van Hollandse androïden voort

De Nederlandse actrice over haar rol in Blade Runner 2049

Sylvia Hoeks borduurt met haar rol in Blade Runner 2049, het vervolg op de cultklassieker, voort op Rutger Hauers traditie van Hollandse androïden. Toch?

Sylvia Hoeks in Blade Runner 2049.

Wie. Is. Dit. Beest? Dat dacht Denis Villeneuve (49) tijdens het bekijken van de auditietape van de hem onbekende actrice Sylvia Hoeks (34). 'Zo'n krachtige auditie. Angstaanjagend.'

Knikje naar z'n echtgenote, die iets verderop zit en meekeek tijdens de audities. 'Tanya was getraumatiseerd.' De Frans-Canadese regisseur legt vandaag een interviewmarathon af in Berlijn, vanwege Blade Runner 2049. Hoeks was een van de vele actrices die via diverse agentschappen werd verzocht auditie te doen. Script noch oefenscène werd verstrekt aan de gegadigden; het aangekondigde vervolg op Ridley Scotts sciencefictionklassieker uit 1982 was omgeven met geheimzinnigheid - en is dat nu nog, een week voor de release. Dus speelde de Nederlandse een scène van Rutger Hauer, in diens rol als replicant in het origineel. Roy Batty, de platinablonde androïde die het opneemt tegen zijn maker(s), met heel z'n brute artificiële fysiek en onvermoede poëtische aard.

Hoeks is ook in Berlijn, evenals haar medespelers Harrison Ford en Ryan Gosling. Ze wisselt haar regisseur af tijdens een van de zogeheten junket-interviews, korte gesprekjes aan ronde tafels vol internationale pers. Villeneuve loopt even terug, plaatst z'n handen op Hoeks' schouders: 'Ik weet niet of jullie deze actrice kennen, maar ze is fantastisch.'

Dat Hoeks Nederlands is, evenals Hauer, had niks met zijn keuze voor haar te maken. 'Denis wist dat niet eens', zegt de actrice. 'Ik wees hem erop. Ooo, zei hij, dat is nóg beter.'

Sylvia Hoeks. Beeld Ivo van der Bent
Harrison Ford.

De dystopische, regenachtige sciencefiction-noir met Harrison Ford als agent en androïde-jager (een blade runner), flopte bij de eerste uitbreng, maar groeide nadien uit tot een van 's werelds bekendste cultfilms, geliefd onder generaties filmregisseurs en filmfans. Regisseur Ridley Scott was bekend met het werk van Paul Verhoeven: hij castte Hauer zonder auditie, dacht enige tijd aan Monique van de Ven als robotslavin en 'basic pleasure model' Pris; de rol ging uiteindelijk naar Daryl Hannah. De opnamen waren zwaar: Scott lag voortdurend in de clinch met zijn Amerikaanse crew, wat soms ten koste ging van de aandacht voor de acteurs. Hauer gedijde onder die omstandigheden, maakte van de gelegenheid gebruik om z'n rol als Batty nog wat bij te kneden: de acteur nam onverwacht een fladderende duif in z'n hand tijdens de beroemde eindscène op een dak, schrapte flink in z'n eindmonoloog - met goedkeuring van Scott - en voegde een onder fans klassiek geworden zinnetje toe. Voorgeprogrammeerde poëzie, gepreveld door Batty nog nét voor diens elektrische voeding voorgoed wegvalt: 'All those moments will be lost in time... like tears in rain'. Philip K. Dick, de sciencefictionschrijver die de verfilmplannen van zijn roman Do Androids Dream of Electric Sheep? (1968) aanvankelijk vervloekte, was zéér te spreken over Hauers aandeel: dat Arische voorkomen, door de acteur voorzien van een aandoenlijke kinderlijke onschuld: zó zag de ideale replicant eruit.

En nu, in de vijfendertig jaar later gepresenteerde vervolgfilm, is dat ideaalbeeld van de perfecte synthetische robot wederom van Nederlandse origine. Zo speelt Sallie Harmsen (28) een enkele, doch opmerkelijke scène in Blade Runner 2049, waarvan al iets te zien is in de trailer. De 'geboorte' van een replicant: naakt, nog ingesmeerd met gelige wax, dondert ze uit een soort plastic zak naar beneden, bevend als een pasgeboren hert. Of Hoeks, die een grote rol speelt als Luv, secondant van een goeroe-achtige robot-verwekker (Jared Leto), in de film óók een androïde voorstelt, is onbevestigd. Mogelijk blijft het antwoord uit: over de vraag of Harrisons agent Rick Deckard (die weer opduikt in Blade Runner 2049) nu wel of niet artificieel is, wordt al decennia gediscussieerd. Oók door de makers: de romanschrijver en acteur Ford meenden van niet, Scott en z'n scenarist vonden van wel.

Hoeks, tot de gretig naar antwoorden vissende internationale pers te Berlijn: 'Ik kan er over praten nádat jullie de film hebben gezien. Dan kunnen we er een hele dag lang over praten. Maar nu nog niet.'

Jared Leto.

Afgelopen zomer kwam de actrice even naar Amsterdam, vanuit haar huidige woonplaats Los Angeles. Dromerig roerend in een kopje thee in een hotelbar - de jetlag - oogt ze niet als dat beest uit de auditie. Ze trainde drie maanden lang zes dagen per week, zes uur per dag voor de rol en kwam 7 kilo spier aan: gewichtheffen, cardio, vechttraining. Maar nu oogt ze weer frêle. 'De opnamen zijn alweer een half jaar geleden hè. Er zit nog wel wat spier hoor.'

De dag nadat ze vernomen had dat ze de rol had, zat Hoeks al bij een van de producenten, voor overleg met de eveneens aanwezige trainer (oud-wereldkampioen triatlon), diëtist, chiropractor en masseur - vanaf dan het Sylvia-team. 'Zo gaat dat bij een film met groot budget: bam, bam, bam. Die spieren móéten er ook wel zijn, als ze beginnen met draaien. En ik ben niet Rutger Hauer, die meteen van dat soort spieren heeft.' Al dat trainen doet iets met je psyche, ondervond ze. 'Ik ben best dromerig van mezelf, introvert. Nu viel mijn vriendinnen en ouders op dat ik steviger in mijn schoenen stond, rechtlijniger was. Je staat en zit ook gewoon anders dankzij dat trainen: schouders naar achteren, rug recht. De fysieke transformatie hielp me ook bij het begrijpen van dit personage.'

Terug naar Sylvia

Sylvia Hoeks (o.a. De storm, Tirza, La migliore offerta) viel op als ongenaakbaar bioscoopkassameisje in Duska (2007) van Jos Stelling. Later speelde ze in diens drama Het meisje en de dood (2012). Hoeks: 'Jos leerde me veel over filmtaal. Hij waarschuwde me ook: zorg ervoor dat je niet geleefd wordt. Dat heb ik inmiddels ook geleerd toen ik een burnout had. Ik kan niet van filmrol naar filmrol gaan, ik moet tussendoor even terug naar Sylvia.'

Ryan Gosling in Blade Runner 2049.

Tijdens de opnamen, in Oost-Europa, deelde ze de studio-sportschool met de 75-jarige Harrison Ford. 'Hij heeft dat vliegtuigongeluk gehad, en die deur viel op z'n been bij Star Wars - niks van te merken. Het is zo'n ijzersterke kerel.' Z'n eerste dag op de set bracht Ford door in een nauwe ruimte, met Hoeks. 'Heel klein, kon geen crew bij, de camera werd van afstand bestuurd. Je ziet dan toch, nou ja: Han Solo en Indiana Jones. Wat zeg je daartegen? Maar Ford maakte de ene na de andere grap, niks aan de hand. Zodra er 'actie' wordt geroepen geeft hij alles, tussendoor is het alleen maar geinen. Tegen de regisseur: ik heb drie gezichten, welke wil je? Of dan vertelde hij een mop: zit een hond in een kroeg... Hij heeft er echt nog plezier in, acteert niet om het geld of zo.'

Ze sprak Rutger Hauer niet, over de rol. 'Ik mócht ook met niemand praten, dat stond in het contract. Ik was een jaar of 9 toen ik hem zag, in Blade Runner. Jong, ja. Ik was al vroeg een filmfreak. Dat gezicht van Roy Batty staat echt in mijn geheugen gegrift. Inspirerend, maar ook echt zíjn ding, iets van Rutger. Ik vond: daar moet ik afblijven, ik moet het voor Blade Runner 2049 zelf creëren.'

Blade Runner 2049 gaat 5 oktober wereldwijd in première.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.