Subtiel laat regisseur Mendonça zien waar de Braziliaanse maatschappij barsten vertoont

Het sociale commentaar op de Braziliaanse maatschappij zit verstopt in een prachtig, intens familiedrama. De eigenzinnige hoofdpersoon wordt fenomenaal gespeeld door steractrice Sonia Braga.

Pauline Kleijer
Actrice Sonia Braga. Beeld
Actrice Sonia Braga.Beeld

Het is niet zomaar een huis. Clara (Sonia Braga) heeft het geërfd van haar tante Lucia, een sterke, politiek actieve vrouw die altijd een voorbeeld voor haar is geweest. Het staat op een prachtige locatie, pal aan de oceaan. Clara's kinderen zijn er geboren en opgegroeid. Geen wonder dat ze er niet uit wil.

Tijden veranderen, laat Kleber Mendonça Filho zien. Zijn film Aquarius opent met oude beelden van Recife, toen de stad in het noorden van Brazilië nog geen miljoenen inwoners kende. Waar nu kilometerslange rijen wolkenkrabbers langs de kustlijn staan, was hoogbouw toen nog de uitzondering.

Aquarius

Drama - (****)

Regie: Kleber Mendonça Filho

Met: Sonia Braga, Zoraide Coleto, Maeve Jinkings, Irandhir Santos, Humberto Carrão, Barbara Colen

146 min., in 16 zalen.

Spookhuis

Ook Clara's appartementencomplex, dat slechts een paar verdiepingen telt, zal moeten wijken voor prestigieuze nieuwbouw. Tenminste, als het aan de projectontwikkelaars ligt die Clara uit haar woning proberen te krijgen. Maar de 65-jarige weduwe weigert hun financiële vergoeding te accepteren, zelfs wanneer al haar buren verhuisd zijn en het complex, Aquarius genaamd, een spookhuis dreigt te worden.

Net als in zijn indringende, met prijzen overladen speelfilmdebuut Neighbouring Sounds (2012) toont regisseur en scenarioschrijver Mendonça een bijzondere interesse in hoe mensen wonen, hoe steden veranderen en hoe onze leefomgeving bepaalt wie we zijn. Opnieuw neemt hij de Braziliaanse middenklasse onder de loep. Die leidt een comfortabel leven, met huispersoneel en talrijke privileges, maar het fundament onder dat bestaan is wankel.

Hoofdpersonage Clara voor Aquarius. Beeld
Hoofdpersonage Clara voor Aquarius.Beeld

Barsten in de maatschappij

Subtiel laat Mendonça zien waar de de Braziliaanse maatschappij barsten vertoont. Ongebreideld kapitalisme maakt veel kapot, maar er is meer aan de hand. Ongelijkheid en corruptie trekken overal hun sporen. Niemand heeft schone handen en ook Clara is geen heilige. Ze is de onbetwiste heldin van het verhaal, met haar dappere strijd tegen een inhalige vijand, maar Mendonça toont ook Clara's hooghartige houding tegenover haar huishoudster en meldt terloops dat haar broer, de goeiige Antonio, flink in de nesten zit vanwege een omkoopschandaal.

Het sociale commentaar zit verstopt in een prachtig, intens familiedrama, dat soms de trekken van een soap krijgt, maar nooit voorspelbaar is. Alleen in de finale stelt Aquarius wat teleur, omdat Mendonça onnodig naar een climax toewerkt. Maar bovenal is zijn tweede speelfilm een geweldig portret van een eigenzinnige vrouw, fenomenaal gespeeld door de Braziliaanse steractrice Sonia Braga. Braga, die faam verwierf met de titelrol in Doña Flor en haar twee echtgenoten (1976) en Amerikaans succes kende met films als Kiss of the Spider Woman en Moon over Parador, draagt de film met sierlijk gemak. Zoals Neighbouring Sounds scènes bevatte die je nog jaren bijblijven, is Clara een vrouw om nooit te vergeten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden