'Subsidie naar minder instellingen'

De rijkssubsidies voor cultuur moeten worden verdeeld over minder instellingen, ook als dat betekent dat sommige instellingen hun deuren zullen moeten sluiten....

Dat zegt Gitta Luiten, directeur van de Mondriaan Stichting, een cultuurfonds dat met achttien miljoen euro per jaar bijzondere projecten subsidieert op het gebied van beeldende kunst, vormgeving en musea. Vele betrokkenen onderschrijven haar opvattingen, blijkt uit een rondgang in de politiek en de kunstsector.

Het kabinet in wording wil de komende jaren vijftien miljard euro bezuinigen, ook op de kunsten, al is nog onduidelijk voor hoeveel. De nieuwe bewindspersoon voor Cultuur zou van die nood een deugd moeten maken, vindt Luiten. 'Nu wordt het echt kiezen waar je je geld aan uitgeeft. En elke keuze vóór iets impliceert een keuze tégen iets anders.'

De kans om harde keuzes te maken dient zich meteen al aan: eind dit jaar moeten culturele instellingen hun subsidie-aanvragen indienen voor de periode 2005-2008. In het huidige rijkskunstenplan 2001-2004 zitten 'te veel instellingen voor hetzelfde bedrag', zegt Luiten. 'Iedereen krijgt een beetje. Er is veel te zeggen voor een kleiner kunstenplan.'

Om dat te bereiken moeten instellingen van nationaal of internationaal belang uit het kunstenplan worden gehaald. Zij moeten voortaan voor zes jaar subsidie krijgen, onder toezicht van visitatiecommissies met deskundigen uit binnen- en buitenland. Luiten: 'Dat doet meer recht aan het blijvende karakter van instellingen als de rijksmusea, het Concertgebouw en de Nederlandse Opera.'

Wim van de Camp, cultuurwoordvoerder van het CDA in de Tweede Kamer, 'staat niet bij voorbaat afwijzend' tegenover Luitens plan. Maar hij is geen voorstander van het snoeien in gesubsidieerde kunstinstellingen. 'Je moet niet via bezuinigingen kwaliteitsbeleid willen voeren.'

Hij betreurt dat de betrokken partijen nooit zelf knopen doorhakken. 'Financieel gezien neemt cultuur een bescheiden plaats in de rijksbegroting in. Maar de sector beschikt wel over een rijkdom aan deskundigen en een relatief zwaar adviesorgaan, de Raad voor Cultuur. Waarom is er niet al veel eerder aan kritische zelfevaluatie gedaan? Nu moeten wij politici als breekijzer gaan fungeren.'

Twee directeuren van culturele belangenorganisaties steunen eveneens Luitens voorstel om grote instellingen uit het kunstenplan te halen. 'Wij hebben geen oordeel over de hoogte van het rijkskunstenbudget', zegt Hans Onno van den Berg, directeur van de Vereniging van Schouwburg- en Concertgebouwdirecties (VSCD). 'Maar wij zijn wel voorstander van meer beleidsrust.'

Volgens Bert Holvast, directeur van de Federatie van Kunstenaarsverenigingen (FVKV), is het 'zes jaar-plan' niet nieuw. 'Ik ben er een warm voorstander van, maar het circuleerde al drie jaar geleden.' Een bewijs, aldus Holvast, dat het beleid muurvast zit. 'Het gaat alleen maar over geld, en daarvan is er nooit genoeg.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden