Stuk

Niemand valt iets te verwijten, iedereen doet zijn best

Hoe pak je het aan als je over een zware depressie wilt schrijven maar het de lezer niet te moeilijk wilt maken? De Duitse televisiepresentatrice en voormalig Viva-columniste Sarah Kuttner (1979) ging ijverig aan de slag en bedacht de 27-jarige Karo Herrmann, hoofdpersoon van haar roman Stuk (Mängelexemplar, 200.000 exemplaren verkocht in Duitsland). Nadat Karo haar baan bij een evenementenbureau en haar relatie kwijtraakt, gaat het mis. Ze krijgt zware angstaanvallen.


Gelukkig weet Karo van aanpakken. Ze belt een vriend die haar direct naar het ziekenhuis rijdt waar ze tranquillizers krijgt. Vervolgens wikkelt Kuttner snel en schematisch Karo's depressie af. Bezorgde ouders, liefdevolle vrienden, een liefje voor tussendoor passeren de revue. Karo's moeder, ooit zelf depressief, ontpopt zich tot haar beste vriendin en verpleegster. Vriend Nelson, met wie Karo tot voor kort alleen via botte grappen communiceerde, blijkt precies te weten hoe hij met haar moet omgaan.


Als een presentator die zijn onderwerp in een paar zinnen introduceert, geeft Kuttner korte uitleg over het therapeutenjargon, over de omtrekkende bewegingen van de psychologe en de confronterende werkwijze van 'psychiater popster'. Waarom de crisis zo ernstig is somt ze tussendoor in luchtige zinnetjes op, daar gaat ze verder niet op in (misbruik door een oom, depressieve moeder, afwezige vader).


Positief blijven dat is het devies. Niemand valt iets te verwijten - en iedereen doet z'n best. Aan levenswijsheden geen gebrek in dit boek: 'Een depressie is als een popconcert van Madonna: echt een fucking event. Maar dan wel een kloterig en onnodig fucking event.'


Of 'Gevoelens zijn stress'.


Elke gedachte en elke eigenschap van haar hoofdpersoon wordt door Kuttner dik in de verf gezet. De lezer moet er van doordrongen worden hoe gevat ze is. 'Karo Herrmann, nooit verlegen om een geestige oneliner.' De schrijfster neemt het niet zo nauw met beeldspraak, vaak zijn haar vergelijkingen op z'n minst eigenaardig te noemen: 'Als een nieuwe jurk trek ik de nieuwe cd onmiddellijk aan.'


Volgens de tekst op de achterflap gaat Stuk over de depressieve gevoelens die dertigers van nu kunnen overvallen. In interviews zegt Kuttner te putten uit ervaringen van vrienden. Als een soort Therapie voor dummies had dit boek van waarde kunnen zijn. Ondanks het gebrek aan literaire kwaliteit zou het dan niet voor niets op stapels bij de Ako en de Bruna terecht zijn gekomen.


Maar de voorbeeldige reacties van de omgeving, het bagatelliseren van de oorzaken van de depressie, Karo's ongecompliceerde aanpak en de eindeloze reeks melige grappen maken deze roman ongeloofwaardig. En dan heb ik het nog niet eens over het happy end. Want natuurlijk heeft ze aan het einde een nieuw vriendje- een eindeloos begripvol nieuw vriendje. 'Welkom terug, lieve verwachtingen en verlangens!'





Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden