Stripevenement dreigt in het water te vallen door glazen plafond

Rond het grootste stripfestival ter wereld, in het Franse Angoulême, is een rel losgebarsten. Er zijn geen vrouwen genomineerd voor de hoofdprijs. Deelnemers van beide seksen haken nu af.

Beeld x

Regisseur Spike Lee gaat niet naar de Oscar-uitreiking dit jaar, als protest tegen het gebrek aan zwarte genomineerden voor de Academy Award. En hij is de enige niet: in Los Angeles dreigt een 'black out'. Iets soortgelijks speelt nu bij het grootste stripevenement ter wereld, het Festival International de la Bande Dessinée in Angoulême, dat plaatsvindt van 28 tot en met 31 januari.

Er komen jaarlijks ruim 200 duizend bezoekers en honderden tekenaars uit meerdere continenten. Wie deze oeuvreprijs wint, is een jaar lang president van het festival en krijgt een stortvloed aan publiciteit. Het winnen van de Grand Prix kan een belangrijke stimulans betekenen voor de carrière van stripmakers. De 43ste editie belooft echter een rampzalige te worden nadat de genomineerden waren bekendgemaakt voor de hoofdprijs; le Grand prix de la ville d'Angoulême.

Wat is het probleem? Dat er niet één vrouwelijke tekenaar was genomineerd en dat er sinds 1989 überhaupt nog maar één vrouw met de Grote Prijs is bekroond: Florence Cestac in het jaar 2000.

Er werd meteen protest aangetekend door een groep vrouwen die zich BD Égalité noemt. Op hun website schreven ze: 'Welke boodschap wordt hier aan vrouwelijke tekenaars gegeven? Dat het geen zin heeft ambitieus te zijn? Het komt altijd weer neer op het glazen plafond. We worden getolereerd, maar bereiken nooit de top. Moeten we ook in de strip tweede viool blijven spelen?'

Striptekenaressen: er is genoeg kwaliteit. V selecteerde er zeven.

Gabriella Giandelli - Intérieur

Leven in een nieuwbouwflat. Bij Giandelli wordt het een magisch-realistisch avontuur waarbij heden en verleden door elkaar heen schemeren.

Alison Bechdel - Fun Home

'Familiedrama' luidt de ondertitel. Bechdel groeit op in een familie van begrafenisondernemers, ontdekt dat ze lesbisch is en dat haar erudiete vader misschien wel homo was.

Aimée de Jongh - De terugkeer van de wespendief

In sfeervolle zwart-wittekeningen vertelt Aimée de Jongh het verhaal van boekhandelaar Simon wiens leven in een neerwaartse spiraal terechtkomt, maar bij Regina vindt hij rust.

Rutu Modan - The Property

Joodse kleindochter reist met oma naar Polen om gestolen vastgoed op te eisen. Oma ontmoet een oude liefde, kleindochter een nieuwe. Een animatie-achtige vorm met realistische inhoud.

Posie Simmonds - Tamara Drewe

Voor The Guardian verstripte Simmonds Far from the Maddening Crowd van Thomas Hardy en maakte er een modern plattelandsdrama van, in een veelheid van verteltechnieken.

Dominique Goblet - Doen alsof is ook liegen

Van alle autobiografische strips een van de allerbeste: Goblet blikt terug op trauma's en kiest voor elk hoofdstuk een andere stijl.

Ulli Lust - Vandaag is de laatste dag van de rest van je leven

Meisjes die worden aangerand en verkracht, door Sicilianen dit keer. Als punker liftte Lust door Italië en raakte ze aan de drugs. Haar romantische avontuur eindigt inktzwart.

Een pijnlijke ontwikkeling, die pas ernstig dreigde te worden toen ook de 'eerste viool' van zich liet horen: beroemde genomineerden van het mannelijk geslacht, zoals Chris Ware, Daniel Clowes, Pierre Christin en Riad Sattouf trokken zich terug, uit solidariteit. Het festivalbestuur reageerde weinig gelukkig en probeerde zich te redden door een defensief stuk te publiceren onder het motto 'Het festival houdt van vrouwen, maar kan de geschiedenis (van de strip) niet herschrijven'. Alsnog werden twee vrouwelijke genomineerden toegevoegd: Marjane Satrapi (van Persepolis) en Posy Simmonds (van Gemma Bovery).

Toen het protest aanhield, werd besloten helemaal af te zien van voorgekookte nominaties. Dat wil zeggen: alle aanwezige tekenaars mogen stemmen op wie ze een hoofdprijs waard vinden. In het festivalweekend zal blijken of dit een vrouw is.

Is de situatie bij ons veel beter? De belangrijkste oeuvreprijs voor Nederlandse tekenaars is de Stripschapprijs, die op 28 februari zal worden uitgereikt aan Maaike Hartjes. Ze is de eerste tekenares die deze eer te beurt valt sinds Barbara Stok in 2009, terwijl de prijs al bestaat sinds 1974. Bij onze zuiderburen is het nog iets slechter gesteld: de Bronzen Adhemar wordt al uitgereikt sinds 1977 en ging alleen in 1987 naar een vrouw: Erika Raven.

Wat Angoulême betreft, is een kleine nuanceop zijn plaats: voor de prijs die gaat naar het beste stripboek van het afgelopen jaar, de Fauve d'or, zijn tien titels van tekenaressen in de running.

Teskt gaat verder onder de afbeelding

Beeld x
Beeld x

Boskat

Het Festival International de la Bande Dessinée in Angoulême werd in 1974 opgericht en wordt elk jaar in januari gehouden. Het trekt duizenden striptekenaars en journalisten. Gedurende vier dagen worden talloze prijzen uitgereikt, met de Grand Prix als het hoogtepunt. De prijzen zijn in de vorm van een boskat, naar een ontwerp van tekenaar Lewis Trondheim.

Beeld x

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden