Stripboekrecensies: Tobi Vroegh, Barbara Stok en Sam Peeters

Tijdens de - net begonnen - Stripdagen Haarlem wordt de liefhebber bedolven onder een lawine van hebberig makende boeken. Joost Pollmann doet een greep uit het aanbod.

Beeld .

Hoofdthema van de Stripdagen Haarlem is de undergroundstrip, vanwege het overlijden van Peter Pontiac begin vorig jaar, door velen de koning van de undergroundstrip genoemd. Sex, drugs en rock-'n-roll, denk je bij underground, maar het kan ook anders. Een van de tekenaars die samen met Pontiac doorbrak in het befaamde stripblad Tante Leny Presenteert was Mark Smeets, een klinkende naam onder kenners, van wie postuum twee boeken verschijnen: Integraal schetsboek 1993 en De triomf van het tekenen, gekoppeld aan een kleine tentoonstelling in Teylers Museum. Smeets staat met zijn ongerijmde, dichterlijke werk nog steeds op eenzame hoogte en zal vanaf zijn donzen wolkje misschien tevreden terugkijken op deze late erkenning.

'De schilder getekend' is het tweede thema, vanwege de hausse aan verstripte kunstenaarslevens. Van Gogh werd twee keer onder handen genomen, Jeroen Bosch kwam aan bod, Schwitters, Munch en Picasso passeerden de revue, Mondriaan komt eraan, en Typex werkt aan een monumentale strip over Warhol. Fragmenten uit deze boeken worden geëxposeerd in het Haarlemse kunstplatform 37PK. Het Vlaamse duo Lies Van Gasse en Peter Theunynck koos voor hun biografie van de post-impresssionist Rik Wouters (1882 - 1916) een andere invalshoek en richtte zich op zijn vrouw en muze. In de grafische roman Nel - Een zot geweld vertelt dit markante schildersmodel vanuit haar optiek - 'Ik ga niet heel mijn leven in mijn blote kont staan bevriezen' - over het harde bohemien-bestaan.

Het verbeelden van ontboezemingen

Stripbiografieën zijn dus hot, maar autobiografische strips worden al sinds het begin van de jaren negentig getekend. Blijkbaar leent het medium zich uitstekend voor het verbeelden van ontboezemingen. Barbara Stok is er een meester in en van haar hand verscheen onlangs Toch een geluk, waarin ze onder meer terugkijkt op het maken van haar boek over Van Gogh. Ze tekent zichzelf in een besneeuwde tuin, met Vincent op een bankje gezeten, terwijl ze kletsen over het verschijnsel 'roem'.

Helemaal naar waarheid naverteld is Danny's Dagboek, 2006-2010 van Danny Steggerda, die kampt met een geestesziekte. Zijn uitgever Tobi Vroegh wil het dagboek gebruiken om psychiatrische aandoeningen bespreekbaar te maken. Maar Danny is ook gewoon striptekenaar en wil graag zijn verhaal vertellen. Dat is hem wonderwel gelukt!

Nerds

Bij nerd Frank draait 't om vliegtuigen spotten en vliegtuigjes bouwen. Hij ontmoet Julia, die een boek schrijft over een man die een schemerlamp wil maken van zijn afgezette been. In een even hilarische als ontroerende strip neemt Michiel van de Pol ons mee naar de onwaarschijnlijke liefde tussen spotter en schrijfster, en trakteert hij de lezer op woeste beeldmetaforen: als Frank aan zwangere Julia vraagt of het niet raar is om een 'levend ding' in je te hebben, rijst er een reuachtig monster uit haar buik op. Dat monster is helaas een voorbode...

Michiel van de Pol: Spotters. ****. Scratch Books, euro 27,90.

Pagina uit Nerds Beeld .

Toch een geluk

Barbara Stok is een filosoof met zelfspot. In haar nieuwe boek Toch een geluk wordt ze door een cameraploeg geïnterviewd over haar ideeën. Ik geloof in mijn positieve invloed, antwoordt ze enthousiast. 'Oké cut!' zegt de regisseur, 'we gaan naar een volgende locatie.' Barbara's neiging tot zelfrelativering botst met de bekendheid die ze kreeg door haar verstripping van Vincent van Goghs leven. Roem, wil ze dat wel? Is die zangvogel in de tuin niet waardevoller? Het spanningsveld tussen ambitie en tevredenheid wordt ook op andere manieren verbeeld. Met haar vriend wil ze het IJsselmeer over zeilen. Door dikke mist komen ze niet verder dan Workum, dus aan het eind van het boek proberen ze het nog eens en ze halen het! Blij? 'We zijn louter uitgeput.'

Barbara Stok: Toch een geluk. ****. Nijgh & van Ditmar, euro 18,50.

Pagina uit Fucking Hell Beeld .

Fucking Hell

Satan is ook maar een mens, kun je concluderen als je Fucking Hell van Sam Peeters hebt gelezen. Hoewel, zijn duivel ziet eruit als een E.T. met hoorntjes en hij kan midden op straat een poort naar de hel openen. Toch heeft hij veel aandoenlijks, vooral in zijn liefde voor het meisje Ilse in haar SS-uniform. Wanneer hij bij haar een blauwtje loopt en een hogere instantie moet inschakelen, heeft dat vérstrekkende gevolgen voor de toekomst van de mensheid.

Hoogtepunt in dit uitzinnige boek is de dubbele pagina waar met paarse en roze tinten de orgie in Satans nachtclub wordt gevierd. Is daar al een zeefdruk van te koop?

Sam Peeters: Fucking Hell. ****. Scratch Books, euro 24,90.

De Man van Nu

De Man van Nu is een grafische roman van de Nederlandse tekenaar Hanco Kolk en zijn Vlaamse collega Kim Duchateau over Rafael Fallstaf die verliefd wordt op de invalide Sylvia Calvijn. So far, so good, maar er is een complicatie: Sylvia (getekend door Kolk) leeft in onze tijdsdimensie, Rafael (door Duchateau) leeft in een dimensie waar de tijd veel sneller verloopt. Het verhaal begint als deze personages elkaar tegenkomen in een hotelkamer, waar Sylvia aanstalten maakt om haar toetsenbord aan te raken. De vinger zal de toets nooit bereiken, want in Rafaels waarneming beweegt Sylvia oneindig traag. De kampioen van dit experimentele stripboek is Marloes Dekkers, die de inkleuring heeft verzorgd: met aquarel voor de tragen, per computer voor de snellen.

Hanco Kolk, Kim Duchateau: De Man van Nu. ****. Blloan, euro 24,95.

Uit: De Man van Nu Beeld .

Danny's Dagboek

Binnen de outsider-art is een klein hoekje in te ruimen voor de outsider-strip. Danny Steggerda (1971) heeft schizofrenie én een grote liefde voor strips. Hij publiceert nu een geïllustreerd dagboek waarin hij een zeer eerlijk zelfportret schetst. 'Ik ben onzeker. Ik ben een hazewind. Ik ben een berkenboom.' Danny doet verslag van zijn vreselijke buurvrouwen, die altijd wat te zeiken hebben; hij vertelt over zijn telefonades met medepatiënte Marianne, en geeft de gesprekken weer met zijn therapeuten. Als Danny vertelt over zijn strip-ambities, reageert de therapeut met: 'Hou het klein, dat kan ik je aanraden.' Danny's tekenstijl is nogal timide, maar als je goed op de gezichtjes let, kom je aardig wat over hem te weten.

Danny Steggerda: Danny's Dagboek, 2006-2010. ***. Tobi Vroegh, euro 17,50.

Uit: Dannys dagboek Beeld .
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden