Strijdkreet van een stel zeer begaafde jonge Roma

Interessante voorstelling over de cultuur van Roma en hun strijd tegen armoede en vooroordelen.

Beeld GRUBB

Ergens halverwege de voorstelling komt het ontroerende lied over 'de kinderen van karton'. Het zijn de Roma-kinderen die op straat leven, op een stukje karton, met de wind als hun beste vriend. Kartonnen kinderen blaas je makkelijk weg. Maar niet de Roma-jongeren die nu door Nederland toeren met de musical GRUBB!

GRUBB (Gypsy Roma Urban Balkan Beats) is hartenkreet en strijdkreet van een stel zeer begaafde jonge dansers en musici uit Servië, allemaal Roma. Zeg beter niet zigeuners, dat is in de praktijk vaak een scheldwoord. Ze komen uit GRUBB, een kunstschool voor Roma-kinderen die in 2006 werd opgericht door de Franse filmregisseuse Caroline Roboh, samen met de Britse Philippa Monckton, een vriendin, die indertijd in Servië diplomatenvrouw was en zich het lot van Roma-kinderen aantrok. GRUBB heeft inmiddels vestigingen in drie steden en is een thuis voor ongeveer zevenhonderd leerlingen. Talentontwikkeling, emancipatie en opvang gaan er hand in hand.

Onder leiding van de Canadese regisseur Serge Denoncourt hebben de jongeren knap werk geleverd: niks geen educatief verantwoord of larmoyant amateurproject, maar een professionele en theatraal interessante voorstelling over de cultuur van Roma en hun dagelijkse strijd tegen armoede en vooroordelen. Want dat is wat de jongeren, tweederangsburgers, bezighoudt. Rode draad zijn de clichés waarmee ze te maken hebben: Roma zijn dieven, nomaden, leugenaars, leven in stammen, zijn lui, feesten alleen maar en stinken.

Tegen een achtergrond van simpele lappen, waarop mooie filmbeelden van onder meer de schamele huizen van de kids worden geprojecteerd, worden die clichés in een vlotte reeks scènes doorgeprikt, waarbij ernst en humor elkaar perfect afwisselen en ook zelfkritiek niet ontbreekt. Met oude en recente internationale nieuwscitaten wordt de uitsluiting nu treffend gekoppeld aan de uitsluiting (en uiteindelijk genocide) door het naziregime 75 jaar geleden.

Gouden zet is de taal van de muziek en de dans. Die is een combinatie van traditie en actualiteit. Melancholische en vurige Roma-liederen vervloeien met strijdbare hiphop en rap, alles in het Roma, met boventiteling. Folkloristische reidans en zwoele buikdansen gaan prima samen met fijne groepschoreografieën, gebaseerd op eenvoudig moves uit de breakdance. Het is dynamisch en loepzuiver, strak gemonteerd en goed op elkaar ingespeeld. Alleen een te lange scène over uithuwelijking, met Romeo en Julia-achtige taferelen, voelt als een vreemde eend in de bijt, hoezeer dit de jongeren misschien ook in hun dagelijks leven beroert.

De jongeren, ze zeggen het ook letterlijk, begrijpen niet waarom ze niet worden gezien en gehoord. Met GRUBB hebben ze daarin verandering gebracht. Nu maar hopen dat hun show ook in Servië wordt geboekt. Want dat is nog niet gebeurd. Uit schaamte of wantrouwen, daarover zijn de meningen verdeeld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden