REPORTAGE

Strijd tegen kwaadwillende drones op innovatiedag

In de zinderende blauwe lucht boven Twente hangt een drone met kennelijk kwade bedoelingen. Op de voorgrond stijgt een andere drone op die de vijand voorzichtig benadert. Op een meter of tien afstand schiet hij met een klein plofje een vangnet op de vijandelijke drone af. Die wordt gevangen in het net en dwarrelt aan roodwitte parachute langzaam naar de grond.

Delft Dynamics tijdens de Drones Innovatie Dag op Twente Airport in Hengelo. Beeld Marcel Wogram

Applaus klinkt op achter de hekken van de landingsbaan van Twente Airport waar een paar honderd mensen zijn samengekomen voor de eerste Drone Innovatiedag die in het teken staat van 'counter drones': toestellen die vijandelijke drones onschadelijk kunnen maken.

Onder hen is minister van Justitie Ard van de Steur die twee jaar geleden een ontwerpcompetitie uitschreef voor ideeën om kwaadwillende drones te bestrijden. Drones kennen tal van nuttige toepassingen door politie en brandweer - die woensdag ook werden getoond. 'Maar er zijn natuurlijk ook mensen die 'minder nobele bedoelingen hebben', aldus de minister.

Denk aan inbrekers die een woning observeren, criminelen die ongezien spullen de gevangenis in smokkelen, of in het ergste geval terroristen die een bomdrone loslaten boven een menigte. Het is nog niet zover, maar dat het een keer zal gebeuren staat wel vast. 'Het is een ontwikkeling die niet te stoppen is', volgens Van de Steur. De vraag is hoe we ertegen kunnen optreden.

Onschadelijk maken

Uit de ontwerpwedstrijd, waarin 1,75 miljoen euro aan prijzengeld te verdelen was, bleven vier finalisten over die woensdag hun kunsten mochten vertonen.

De DroneCatcher van Delft Dynamics was er een van: een onbemande minihelikoper die met vier kogels een net van drie bij drie meter op een vijandelijke drone afschiet.

Een drone vangen met een schepnet: het lijkt een verrassende lowtech-oplossing in een hightechwereld, maar het werkt wel, zegt directeur Arnout de Jong. Het systeem is relatief goedkoop - voor dertigduizend euro heb je er al een - en doet wat het moet doen: een drone onschadelijk maken en veilig aan de grond zetten.

Simpelweg uit de lucht schieten is geen optie, aldus De Jong. 'Stel je voor dat de drone boven een menigte hangt. Dan komen de brokstukken op de mensen neer.' Om over een mogelijke bom nog maar te zwijgen. Delft Dynamics, dat is voortgekomen uit een afstudeerproject, heeft van Defensie vier ton gekregen om het systeem verder te ontwikkelen.

Een meer technologische oplossing levert het bedrijf Donatec dat drones vanaf de grond met een elektrische puls onschadelijk maakt. Het voordeel van zijn systeem is dat het meerdere drones achter elkaar onschadelijk kan maken, zegt directeur Michiel Maathuis. 'Want iemand die echt kwaad wil, die houdt het natuurlijk niet bij één drone.' Het nadeel van zijn systeem is dat een elektronische puls alle apparatuur in de buurt lamlegt - niet echt een optie voor een luchthaven.

De drone kan ander drones vangen met een net of een parachute. Beeld Marcel Wogram

Detecteren

De twee andere winnende systemen zijn gericht op het detecteren van drones. 'Want voor je een drone onschadelijk kunt maken, moet hem wel eerst signaleren', zegt Siete Hamminga van Robin Radar Systems uit Delft. Zijn bedrijf heeft een radar ontwikkeld die in een straal van drie tot negen kilometer binnenkomende drones kan detecteren.

Belangrijker is dat het systeem onderscheid maakt tussen drones en vogels. Zijn radar signaleert het onderscheid tussen ronddraaiende propellers en klappende vleugels, zegt Hamminga. Dat is belangrijk, omdat het alarm anders aan de lopende band afgaat. De demonstratie verloopt niet vlekkeloos; het alarm gaat niet af als de drone het beveiligde luchtruim binnenvliegt.

'Een niet-functionerend speakertje', aldus Hamminga. Maar aan zijn bedrijf mankeert niets, het groeit als kool. Het radarsysteem heeft zijn weg al gevonden naar afnemers in Duitsland, Zwitserland en Engeland. Robin Radar Systems, dat ook vogelradars verkoopt aan onder andere Schiphol, werd ingeschakeld bij de beveiliging van de G7 en bezoek van belangrijke mensen. 'Uit veiligheidsoverwegingen mogen we daar niks over zeggen.'

Robin Radar Systems volgt een drone op de computer. Beeld Marcel Wogram

De droneradar, die past in een forse maat regenton, is bij uitstek geschikt om objecten en terreinen te beveiligen, zegt Hamminga. Denk aan vliegvelden, gevangenissen en kerncentrales. Maar ook paleizen en villa's van Hollywoodsterren die gesteld zijn op hun veiligheid.

Maar de vijand zit ook niet stil. In standjes naast de landingsbaan presenteren andere bedrijven hun uitvindingen. Zoals Clear Flight Solutions uit Enschede dat levensechte robotslechtvalk heeft gemaakt van carbon en piepschuim. Hun vogel vliegt door echt met zijn vleugels te slaan, zegt Wessel Straatman. 'Daar maakt die radar van hun geen kans tegen.' Laat staan dat hij zich in een netje laat vangen. Hamminga knikt: 'Het wordt een ratrace.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden