Stranddrama Joran schitterend verwoord

De fictieve vertelling over wat er gebeurde tussen Joran en Natalee op Aruba moet het hebben van de indrukwekkende tekst.

Een warme avond op een paradijselijk eiland. Zo omschrijft Rob de Graaf de locatie waar zijn toneelstuk Met Joran aan Zee zich afspeelt. Op de muur van het theater staat in grote letters FICTIE geschreven. Dat is het dus: een fictieve vertelling over hoe het destijds op het strand van Aruba moet zijn gegaan. Op die fatale plek waar een verknipte Romeo (Joran van der Sloot) en een getroebleerde Ofelia (Natalee Holloway) elkaar hebben ontmoet.

Realisme

Met Joran aan Zee wordt door Nieuw West gespeeld, in een regie van Marien Jongewaard waarin elke zweem van realisme wordt vermeden. Hij zet zijn Joran (Wouter Zweers) achter een microfoon, en zijn Natalee (Sanne Vogel) meters daarvandaan op haar eigen plek. Tussen hen in zit moeder Beth Holloway (Marjon Brandsma) achter een tafel. Slechts één keer hebben de jongelui lijfelijk contact, als Joran haar met een zachte omhelzing en een tedere kus benadert – maar het is een kus van ijskoude lippen, en een zieke geest.

Drie kapotte mensen die in retrospectief hun verhaal vertellen, dat overigens opvallend dicht bij de mogelijke gebeurtenissen op dat eiland blijft. Fictief is de wijze waarop ze hun ervaringen verwoorden, maar feit is dat Natalee hoogstwaarschijnlijk door Joran is vermoord en dat haar lichaam in zee is verdwenen. Zo gaat het ook hier, maar over het hoe en waarom daarvan laat Rob de Graaf zijn fantasie de loop, verpakt in een indrukwekkende toneeltekst, die voornamelijk uit monologen bestaat.

‘Leven is de angst overwinnen’, dat is het motto waaraan ze zich vasthouden. Jammer is dat de jonge acteurs Zweers en Vogel nog niet in staat zijn De Graafs gelaagde, soms barokke tekst voldoende zeggingskracht en duiding te geven. Ze zijn simpelweg te onervaren voor een zo moeilijke vorm van theater.

Beschadigde vrouw

Gek genoeg is moeder Beth het interessantste personage. Brandsma speelt haar prachtig: streng, sober en door verdriet verkrampt, met een voorbeeldige tekstbehandeling. Een beschadigde vrouw die ooit werd verkracht. Uit die daad werd Natalee geboren, en het lichaam van de moeder verscheurd – ‘ik ben een gerestaureerde ruïne’. Het levert een ongemakkelijke moeder-dochterrelatie op, waaruit Natalee zich wil loswrikken door aandacht te vragen van die spannende, mooie jongen op het strand.

Ook Joran vertelt over zijn afkomst, zijn keurige familie. Hij leest Nietzsche en voelt zich verwant met Vincent van Gogh. Zijn verwrongen mensbeeld uit zich in een verknipte kijk op seksualiteit. ‘Jij bent niets, Natalee, jij ben een gat waarin mijn genot kan verdwijnen.’

Als een soort epiloog zien we op film een zelfverzekerde Joran in de tv-studio van Pauw & Witteman. Achter de branie houdt een kille moordenaar zich schuil, die weldra op zoek zal gaan naar een volgend slachtoffer. Dat is net iets te veel werkelijkheid in een voorstelling die het juist van het fictieve moet hebben.

Joran van der Sloot op Aruba (ANP) Beeld
Joran van der Sloot op Aruba (ANP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden