Straattaal of slecht vrouwbeeld: hoe vrouwonvriendelijk zijn de uitspraken van Boef?

'Op YouTube heeft hij miljoenen views. Zijn fans blijven toch wel naar zijn muziek luisteren'

'Kechs' waren de drie dames die rapper Boef een lift aanboden. Hoeren. Is dat straattaal die je niet zo letterlijk moet nemen, of uiting van een dubbele moraal en een verwrongen vrouwbeeld? En pikken zijn fans dat?

'Kech betekent in onze termen geen hoer', zei Boef bij RTL Boulevard. Foto anp

Nadat hij tijdens Oud en Nieuw een lekke band had gekregen, gaven drie 'kechs' hem een lift, schreef rapper Boef op Snapchat. Kech is straattaal, afgeleid uit het Arabisch, voor hoer. Waarom schold hij deze behulpzame vrouwen uit, vroegen veel mensen zich woest af op sociale media.

Een dag later reageerde Boef op de kritiek. 'Wat doen jullie in een club, met alcohol en korte rokjes, tot acht uur 's ochtends met jongens? Je bent gewoon een kech.' Dinsdag besloot Boef (24) toch sorry te zeggen, nadat hij zijn manager Ali B, eigenaar van het artiestenbureau Spec, had gesproken. 'Wij rappers gebruiken woorden als kech en dat is niet beledigend bedoeld, maar het wordt natuurlijk wel zo opgevat.'

Het mocht niet baten. Ondanks zijn excuses ontstond grote ophef en besloten diverse radiostations en -dj's om Boefs muziek te boycotten, zoals Mattie Valk van Qmusic, Eva Koreman van 3FM, HitRadio en de Vlaamse zender MNM. Verklaart de tijdgeest, waarin seksisme en slutshaming keihard worden afgestraft, de massale woede?

Boef, die een Frans-Algerijnse achtergrond heeft, werd landelijk bekend in 2016 nadat hij door zijn vlogs over de politie werd aangehouden voor provocatie en opruiing. In 2017, rond de lancering van zijn album Slaaptekort, heeft hij onder de hoede van Ali B een professionaliseringsslag gemaakt en kwam hij niet meer negatief in het nieuws.

Tot Oudjaarsdag dus. In de studio bij RTL Boulevard zei Boef (echte naam Sofiane Boussaadia) dinsdag dat hij dronken was en zich 'heel stom' had gedragen. 'Tuurlijk' zijn vrouwen gelijkwaardig aan mannen, vond hij nu. 'Kech betekent in onze termen geen hoer', zei hij. 'Kechs zijn hetzelfde als bitches, dat is niet per se heel beledigend.'

Klopt dat? Is 'kech' een min of meer neutrale term in de hiphop? Of verraadt het woord wel degelijk iets over het vrouwbeeld van Boef?

Rapper Boef treedt op tijdens Future Urban Legends in de Ziggo Dome. Foto anp

'Boef is geen uitzondering'

Het was niet de eerste keer dat rapper Boef zich laatdunkend uitliet over vrouwen. In een interview met NRC Handelsblad zei hij deze zomer dat het beter is als vrouwen thuisblijven en voor de kinderen zorgen. 'Dat was vroeger al zo. Mannen gingen jagen, met de speren op pad. De vrouwen bleven in het kamp, gingen potten maken en de kinderen verzorgen.'

Het leidde toen niet tot grote verontwaardiging, maar nu vallen zijn uitingen samen met het opgelaaide debat over zogenaamde 'expose-groepen' op chatapp Telegram, waarin jonge meisjes, vaak van Marokkaanse en Turkse afkomst, worden 'onthuld' als 'kechs' door naaktfoto's en gegevens te plaatsen in chatgroepen. De gevolgen van deze publieke vernederingen zijn vaak desastreus.

'De opvatting van Boef komt voort uit de dubbele seksuele moraal die binnen de Noord-Afrikaanse cultuur veelal wordt gehanteerd', zegt Hafsa Anoual van trainingsbureau Amana, dat sociale projecten uitvoert gericht op migrantengemeenschappen. 'Vrouwen worden verwacht zich kuis te gedragen en zich te houden aan de normen van de cultuur en religie, terwijl een man van meer vrijheden kan genieten.' Veel jongeren gebruiken denigrerende straattaal als kech, zegt Anoual.

Op genius.com, een lyricsdatabase, is te vinden dat het woord kech gebruikt wordt in tracks van populaire rappers als Mula B, Ali B, Broederliefde, Sevn Alias, SFB, Kevin en Josylvio, die bijna allemaal een andere komaf hebben: Marokkaans, Dominicaans, Kaapverdisch, Antilliaans, Surinaams, Nederlands en Egyptisch. Anoual: 'Boef is geen uitzondering. Zijn denkbeelden vind je in verschillende gemeenschappen. Ook onder witte jongeren.'

'Opscheppen hoort bij hiphop'

'Veel rappers gebruiken inderdaad bepaalde woorden voor vrouwen, zoals sletten, bitches, kechs en hoeren in hun lyrics', zegt Vivien Waszink, een taalkundige die gespecialiseerd is in hiphopcultuur. 'Hoewel ze die termen achteloos gebruiken, zijn het wel gore woorden natuurlijk.'

Van oorsprong hoort stoer doen en opscheppen bij hiphop, zegt Waszink. 'Je moet dat ook weer niet al te serieus nemen, het is een spel, een uitvergroot personage.' Er zijn bovendien ook vele andere stromingen binnen de hiphop, benadrukt ze, waarin er op een heel andere manier over vrouwen wordt gesproken en er minder stereotypes te vinden zijn.

Het valt Waszink op dat er pas ophef ontstaat als Boef dit soort dingen zegt in een filmpje, terwijl zijn rapteksten er vol mee staan. 'In Habiba, zijn grootste hit, rapt hij bijvoorbeeld: 'Altijd al op buit, niet met sletten bezig.' Dat zijn de thema's die telkens terugkomen in zijn werk: geld en vrouwen. Maar als een filmpje online komt, wordt het opeens wel als een persoonlijke boodschap gezien.'

Toch bekritiseerde de populaire Marokkaans-Nederlandse vlogger Meriamslife de teksten van Boef vorige week al in een filmpje op haar YouTube-kanaal. Ze citeerde lyrics als 'Klap je zus in een wc, want zij wordt in de zeik genomen', 'Beter pijp vlug, zodat m'n face een smiley tovert' (uit Range Sessie) en 'Ze heeft gekeken naar mijn pols en nu groet ze meteen, slet' (uit Slapend Rijk).

'Zo wordt het normaal om vrouwen sletten en hoeren te noemen', zei Meriam in haar video, die 23 duizend keer is bekeken. 'Er zijn veel jongeren die dat klakkeloos overnemen.' Ze liet ook een fragment zien van Boef bij RTL Late Night, waarin hij excuses aanbood voor zijn gedrag als treitervlogger en zei een voorbeeldfunctie te willen vervullen voor zijn fans.

Tekst gaat verder onder de video.

Waszink verwacht trouwens niet dat veel fans van Boef nu zullen afhaken vanwege de ophef. 'Als ze een beetje naar zijn teksten luisteren, wisten ze al wat hij vond.' Bovendien zal een radioboycot weinig effect hebben, denkt ze. Boef is vooral op streamingdiensten heel groot; in Nederland stond hij op de derde plek van meest beluisterde artiesten van 2017 op Spotify. 'Hij heeft de radio nooit nodig gehad.'

Haro Kraak

Wat vinden zijn fans?

Ashanti Cameron (22), singer-songwriter onder de naam Shanté, Paramaribo

'Toen ik het filmpje op Snapchat zag, dacht ik meteen: hier zal wel heisa van komen. Ik keur het totaal niet goed, maar soms floepen dingen gewoon uit je mond. Iedereen weet hoe rappers zich gedragen. Ze doen altijd stoer en noemen iedereen een bitch en een hoer.

Ik heb zelf ook jonge meisjes gezien die veel alcohol drinken en zich misdragen op de dansvloer. Dat vind ik jammer. Als vrouw heb je een eer hoog te houden. Maar dat wil niet zeggen dat ze hoeren zijn of niet mogen drinken.

Boef wordt nu neergezet als een zware crimineel, terwijl er ook andere mensen zijn die zulke uitspraken doen. Ik heb zwaar respect voor hem en vind het knap dat hij na zijn gevangenisstraf iets van zijn leven probeert te maken.

De boycot vind ik te ver gaan. Maar al draaien ze hem niet op de radio, YouTube bestaat ook nog. Daar heeft hij miljoenen views. Zijn fans blijven toch wel naar zijn muziek luisteren.'

Ashanti Cameron.

Musa Babagiray (20), opleiding Medewerker sign, Tilburg

'De uitspraken van Boef zag ik op het nieuws. Ik volg hem ook op Snapchat. Ik vond het erg wat hij heeft gezegd, maar later maakte hij een video om sorry te zeggen en dat vond ik goed.

Hij is iemand tegen wie ik opkijk, maar hij beïnvloedt me niet. Ik denk dat zijn uitspraken wel een negatieve invloed op hemzelf kunnen hebben, omdat sommige mensen nu niet meer naar zijn muziek gaan luisteren.

Toen Boef begon met vloggen, was hij een slecht voorbeeld. Hij bezorgde overlast en schold de politie uit. Daarna begon hij zijn carrière rustig op te bouwen en was hij goed bezig. Hij moet zich niet zoveel met social media bemoeien. Het is beter als hij zich gewoon met muziek bezighoudt en niet vervalt in zijn oude gedrag.

Ik blijf wel naar zijn muziek luisteren. Maar als hij in zijn vlogs zulke uitspraken doet, ga ik daar niet meer naar kijken.'

Maaike Vos

Musa Babagiray.

Madina (23), student

'Ik ken min of meer alle liedjes van Boef uit mijn hoofd. Ik kreeg belangstelling voor hem door zijn vlogs, waarin hij zijn jeugdvrienden helpt. Hij ging vaak te ver, zoals toen hij drugs naar Zwitserland smokkelde, maar als je vlog 1 en 2 hebt gezien, blijf je kijken omdat je dan in iemands leven zit.

'Ik vind het een verschil of je één vrouw beledigt, of vrouwen in het algemeen. In zijn liedjes worden specifieke vrouwen voor hoeren of sletten uitgemaakt. Dat is verkeerd, maar zulke teksten hoor je van veel meer rappers.

'Nu zei Boef dat alle meisjes die in korte rokjes naar een club gaan, kechs (hoeren, red.) zijn. Dat gaat over een grote groep en daarmee is hij over de schreef gegaan: het is een barbaars idee en daarnaast buitengewoon hypocriet, omdat hijzelf niet bekendstaat als vrome moslim.

'Af en toe zie ik hem nog op Snapchat, maar misschien moet ik hem vanuit een morele gedachte ontvolgen, want dit soort mensen verdient absoluut geen publiek.'

Madina.

Rebecca (30) Saviano (8)

Rebecca: 'Bij ons thuis is nu tijdelijk een Boef-verbod. Ik ben een alleenstaande moeder van vier en ik voed mijn kinderen, vooral mijn zoon, op met veel respect voor vrouwen. Dan komt een rapper het voor je verpesten... Ik ben door zijn teksten nooit fan van Boef geweest, maar wat hij nu heeft gezegd, gaat echt te ver.

'Saviano is 8, dus zoveel begrijpt hij er niet van, maar ik heb het hem uitgelegd. Met een hand voor zijn mond zei hij: 'Dat is wel echt erg, mam.' Ik denk daarom dat-ie zich aan het verbod zal houden. Maar ik weet ook zeker dat hij een nieuw lied straks graag wil horen. Ik luister dan eerst, en bepaal vervolgens of het mag.

'Hiervoor moest Saviano ook bij ieder lied toestemming vragen. 'Hosselen' is bijvoorbeeld verboden, omdat daar te veel scheldwoorden in zitten. Als er één keer bitch in voorkomt mag het wel, dat zit tegenwoordig in bijna ieder nummer.'

Gijs Beukers

Rebecca en Saviano.

Onze eerdere interviews met Boef:

Boef is mega, maar bij het deel van Nederland dat YouTube en Instagram niet tot zijn standaardmediavoer rekent, staat hij bekend als straattuig, treitervlogger, gangster, uitschot, ordinair en beschamend. Na het uitkomen van zijn album Slaaptekort spraken we Boef en zijn manager: 'Braaf zal ik nooit worden, maar ik blijf binnen de grenzen.'

Nadat Boef werd opgepakt voor opruiing, in 2016, interviewde Robert Vuijsje hem over zijn afkomst. 'Nederland zou ook trots op mij kunnen zijn. Pas nadat de politie erbij was gekomen, wilden ze me op de tv hebben.'

Meer over