Straatjutters op strooptocht door asfaltjungle

'Ik heb weer beet, hoor', zegt Rinus Jochemsz terwijl hij een smerige bh uit een vuilniscontainer trekt. 'Het zijn weer kleren.'..

Morgensterren, Nederland 3, 20.55 uur.

Voor een 'zakcentje en een kerkcentje'. De gepensioneerde Jochemsz wroet voor dat doel vier dagen in de week vanaf vijf uur 's ochtends tussen het straatvuil. Er zit altijd wel iets tussen wat een paar stuivers oplevert.

Voor de 'zestien zendelingen' in zijn gemeente. Zodat hij toch, ondanks zijn kleine pensioentje, 'normaal offeren kan'. Maar hij gaat er ook van op vakantie naar Benidorm.

Hans Polak volgt in de documentaire Morgensterren zes straatjutters op hun strooptochten door de asfaltjungle. Struiners die het gebrek aan moraal in de consumptiemaatschappij uitbuiten.

'De mensen zijn te gemakkelijk tegenwoordig', is de boodschap van de film. De hoofdpersonen hebben er hun mond vol van.

Zo vond Rinus Jochemsz ooit 'twaalf stuks overhemden'. De partij bracht een kapitaal op! 'De mensen redeneren: dat schrijven we wel van de belastingen af', bittert Jochemsz.

Ook Tiny Duijn staat paf van hetgeen ze langs de weg vindt. Toen ze over haar verbazing heen was, is ze er haar huis mee gaan inrichten. Stoelen, tafels, een kastje: 'Alles komt bij de vullesbak vandaan.'

Adrie Kraaij is duidelijk de professioneelste van het stel. Zo beschikt hij over een atelier waar hij de gevonden spulletjes omtovert tot authentiek antiek, en kan hij een beroep doen op een 'handlanger' met wie hij slooppandjes van hun kostbaarheden ontdoet. Hij vraagt ook de meest forse prijzen voor zijn handel.

Ook Willem 'Blootvoet' Frericks heeft van het morgensterren zijn beroep gemaakt, zij het dat hij er minder rijk van wordt. 'Het zijn wel geen wereldstukken...' - hij houdt een oud dienblad en een niet nader te identificeren voorwerp omhoog - 'maar alles bij elkaar levert het zo'n 200 tot 300 gulden per nacht op.'

Tiny Duijn heeft weer heel andere motieven. Voor haar is de vuilnisbakkenrasserij een vorm van therapie. Ze heeft veel verdriet gekend. 'Een ander neemt dan medicijnen of een borrel. Dit is míjn vlucht.'

Ook Ed Bakfiets doet het niet louter voor het geld. Hij vindt dat hij de maatschappij een dienst bewijst door elektriciteitskabels met zijn blote, bloedende handen te strippen. 'Een beetje rie-klejen', geeft hij het begrip 'recycling' een nieuwe glans.

Hans Polak heeft meer van dit soort juweeltjes op band vereeuwigd. Met als uitsmijter de moeder van Willem 'Blootvoet' Frericks: 'Wees blij dat hij niet aan de drugs is.'

Toch hebben ze, achter elkaar gemonteerd, geen spannende documentaire opgeleverd. Niet dat het vervelend wordt om naar te kijken, maar je houdt er geen warm gevoel aan over. Daarvoor blijven de personen te veel karikatuur.

Voor menselijke portretten had Hans Polak door de knieën gemoeten. Figuurlijk.

En dat heeft hij niet gedaan.

Japke-Doutzen Bouma

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.