Stoere Sovjetarbeiders op affiches met felle kleurvlakken

Geïnspireerd door het suprematisme van Kazimir Malevich en het constructivistische gedachtengoed van Vladimir Tatlin, maakte de Letse kunstenaar Gustavs Klucis (1895-1938) aan het begin van de vorige eeuw affiches en schetsen die ‘moeten bijdragen aan de verdediging en de opbouw van de nieuwe communistische Staat’ in Rusland....

Hoe die eruit zien? Precies zoals je zou verwachten, zo blijkt nu in de tentoonstelling in het Gemeentemuseum in Den Haag. Op de rood met zwarte affiches prijken onverzettelijke, stoere arbeiders, industriële landschappen, rokende fabriekspijpen, demonstrerende mensenmassa’s en foto’s van Lenin. Er bestaat geen enkele twijfel over: Klucis verheerlijkt hier het arbeidersproletariaat. Dat blijkt ook uit titels als In de strijd voor brandstof en Laten wij de scholenschuld terugbetalen aan de Staat. Ondanks de stoffige titels en zware moraal, gaat er van de beelden nog altijd behoorlijk wat kracht uit. Met dank aan de interessante combinatie van realisme en abstractie (grauwe foto’s en felkleurige, abstracte kleurvlakken) en de speelse manier waarop Klucis tekst in het vlak integreert (schots en scheef, dwars over het beeld, op spandoeken etc). Die vormentaal, zo blijkt uit het voorwoord van museumdirecteur Wim van Krimpen in de catalogus, heeft zelfs beroemde Nederlandse vormgevers als Piet Zwart, in 1999 door de Beroepsorganisatie Nederlandse Ontwerpers uitgeroepen tot ‘de Nederlandse ontwerper van de 20ste eeuw’, en Paul Schuitema geïnspireerd. Vreemd genoeg is van hen geen werk opgenomen in de tentoonstelling. Niet alleen een gemiste kans, ook enigszins merkwaardig; het Haags Gemeentemuseum heeft immers van beiden werk in de vaste collectie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden