STIJLVOL VERZET TEGEN PARANOIA

In een van de laatste scènes van Good Night, and Good Luck krijgen anchorman Edward R. Murrow en zijn producent en vriend Fred Friendly van de CBS-leiding te horen dat hun actualiteitenprogramma See It Now niet meer wekelijks zal worden uitgezonden....

Als ze het kantoor uitlopen, blijft de camera hangen bij tweetelevisiemonitoren waarop president Dwight Eisenhower de Amerikaanse normenen waarden bewierookt. Hij prijst zich gelukkig dat hij in een land woontwaar niemand zonder formele aanklacht gevangen kan worden gezet. Eisenhowerrefereerde aan de Sovjet-Unie, maar wie zijn woorden nu hoort, denkt directaan Guantánamo Bay, waar de Amerikaanse regering terreurverdachtenvasthoudt zonder ze in staat van beschuldiging te stellen.

Het moge duidelijk zijn; met Good Night, and Good Luck beoogt GeorgeClooney meer dan alleen een portret te schetsen van het televisie-icoonMurrow, die in het geweer kwam tegen senator Joseph McCarthy en diensheksenjacht op vermeende communisten. De verwijzingen naar het Amerika vanGeorge Bush zijn talrijk.

Good Night, and Good Luck, na Confessions of a Dangerous Mind uit 2002Clooney's tweede regie, begint en eindigt in 1958, op een gala waar Murrowin de bloemetjes wordt gezet. Het hart van de film wordt gevormd door eenvan de items waarmee Murrow zijn grootste faam verwierf: 'de zaak MiloRadulovich', een luitenant van de Amerikaanse luchtmacht, die in 1953 werdontslagen omdat zijn vader een Servische krant las.

In een tijd waarin de angst voor het Communisme groot en reëel was,ging Murrow tegen de stroom in, en stelde hij de methoden van McCarthy aande orde. Clooney filmt het in hypnotiserend zwartwit. De senator is zelfalleen op opgepoetste archiefbeelden te zien, omdat Clooney bang was datelke acteur zou worden beschuldigd van overacteren.

Good Night, and Good Luck, genoemd naar de woorden waarmee de immersigaretten rokende Murrow zijn shows afsloot, is een bedrieglijk eenvoudigefilm. Actiescènes ontbreken; Clooney maakt de complexe materiebegrijpelijk door statische, maar allesbehalve saaie shots met dialogentussen Murrow, Friendly en het team van verslaggevers.

Zij kiezen niet de zijde van de communisten, maar verzetten zich tegende ongegronde paranoia. In de rokerige redactieruimten van CBS zijn destrak in het pak gestoken journalisten bezig feiten te checken en tedubbelchecken. In de wandelgangen praten zij over hun twijfels.

De handeling wordt slechts onderbroken door oude reclamespotjes, voorKent-sigaretten en aluminium, en jazzy intermezzo's, waarin Dianne Reeveszingend commentaar levert.

David Strathairn is formidabel in de rol van Murrow. Als een sfinxdreunt hij zijn tot op de komma nauwkeurige teksten op. Nuances brengt hijaan door een frons of een omhooggetrokken wenkbrauw.

'We zijn vadsig, gemakzuchtig en zelfgenoegzaam geworden', zegt Murrowop zijn feestje. 'We hebben een ingebouwde allergie ontwikkeld vooronaangename of schokkende informatie en onze massamedia weerspiegelen dat.'Niet alleen de politiek, ook de media moeten het ontgelden.

Good Night, and Good Luck werd genomineerd voor zes Oscars: beste film,regie, acteur (Strathairn), scenario (Clooney en Grant Heslov), camerawerken art direction. Het is terechte lof voor een gedurfde, eigenzinnige,geëngageerde en prikkelende film.

Jan Pieter Ekker

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden